دارو دادن به کودک؛ اهمیت و شیوه‌های آن
دارودادن به کودکان یکی از چالش‌های پدرومادران، به‌خصوص پدرومادرهای جوان و کم‌تجربه است. معمولاً بسیاری از کودکان از خوردن دارو امتناع می‌کنند و پدرومادرها را به دردسر می‌اندازند.
اطمینان از مدیریت دارودادن به بچه‌ها با شیوه‌ی درست و اصولی برای سلامتی آن‌ها بسیار مهم است،
بنابراین اگر فرزند شما هم به‌سختی دارو می‌خورد و نمی‌دانید برای مقابله با این مشکل چه کار باید بکنید، نگران نباشید، چون همیشه راه‌حلی وجود دارد.
اهمیت دارودادن به کودک
تجویز دارو به کودکان برای درمان بیماری‌ها در وضعیت‌های پزشکی مختلف ضروری است، و در تسکین نشانه‌ها، کنترل بیماری و طی‌کردن روند بهبودی نقش حیاتی دارد. ندادن دارو طبق دستور پزشک به بدتر‌شدن وضعیت کودک بیمار یا طولانی‌شدن مدت بیماری او منجر می‌شود. علاوه بر این، داروی به‌موقع و مناسب از بروز عوارض جلوگیری کرده و کیفیت زندگی کودک را بهتر می‌کند. برای مثال:
- کنترل تب: وقتی کودک تب دارد، تجویز داروهای کاهش‌دهنده‌ی تب مانند استامینوفن یا ایبوپروفن برای کاهش خطر تشنج ناشی از تب بسیار مهم است. اگر داروی مناسب به کودک داده نشود، تب او بالا می‌رود و تب بالا به کم‌آبی بدن و سایر عوارض منجر می‌شود.
- درمان آنتی‌بیوتیکی: در مواردی که کودک به عفونت‌های باکتریایی مانند گلودرد یا عفونت‌های مجاری ادراری دچار می‌شود، ضروری است که برای از‌بین‌بردن باکتری‌ها و جلوگیری از گسترش یا بیشتر‌شدن عفونت با دستور پزشک به او آنتی‌بیوتیک بدهیم.
- مدیریت بیماری‌های مزمن: کودکان مبتلا به بیماری‌های مزمن مانند آسم، دیابت یا صرع برای کنترل نشانه‌ها، جلوگیری از شدت‌گرفتن بیماری و عوارض به داروی منظم نیاز دارند.
شیوه‌های صحیح دارودادن به کودک
دارودادن به کودکان گاهی اوقات ممکن است چالش‌برانگیز باشد؛ به‌خصوص اگر آن‌ها در برابر خوردن دارو مقاومت داشته باشند.
در این بخش، به چند ترفند و راهکار اشاره شده که دارودادن به بچه‌ها را آسان‌تر و موفقیت‌آمیزتر می‌کند:
- آرام باشید. روحیه‌ی مثبت و آرامش خود را حفظ کنید. کودکان احساسات شما را درک می‌کنند، بنابراین آرام‌ماندن شما اضطراب آن‌ها را در مواقع مصرف دارو کاهش می‌دهد.
- به فرزندتان دلگرمی بدهید. قبل و بعد از دادن دارو و در حین آن، با فرزندتان صحبت کنید. گفتوگو با بچه‌ها آن‌ها را به همکاری ترغیب می‌کند و تجربه‌ی دور از تنشی را برای آن‌ها رقم می‌زند. مثلاً به فرزندتان بگویید: «آفرین... چقدر خوب همکاری می‌کنی!»
- به فرزندتان حق انتخاب بدهید. با پیشنهاد‌دادن گزینه‌های مختلف به فرزندتان، مانند طعم و مزه‌ی دارو یا این‌که آیا می‌خواهد دارویش را قبل یا بعد از فعالیت خاصی مصرف کند، به او احساس قدرت بدهید.
- زمان دارودادن را سرگرم‌کننده کنید. زمان دارودادن را به بازی یا فعالیت سرگرم‌کننده‌ای تبدیل کنید. وانمود کنید پزشک یا پرستارید و به بیمارتان مراجعه کرده‌اید که به او دارو بدهید.
- از راهکار‌های پرت‌کردن حواس استفاده کنید. حواس فرزندتان را در حین دادن دارو به بازی یا فعالیتی پرت کنید که به آن علاقه دارد. می‌توانید او را به خواندن آهنگ یا تعریف‌کردن داستان هم سرگرم کنید. تغییر توجه فرزندتان به سمت موضوع‌های جذاب و سرگرم‌کننده به کاهش نگرانی‌اش در مورد مصرف دارو کمک چشمگیری می‌کند.
- مزه را پنهان کنید: اگر دارو طعم ناخوشایندی دارد، سعی کنید آن را با مقدار کمی غذا یا نوشیدنی مخلوط کنید تا طعم آن پنهان شود. پیش از مخلوط‌کردن دارو با غذا یا مایع، با پزشک یا داروساز مشورت کنید تا مطمئن شوید این کار اثربخشی دارو را خدشه‌دار نمی‌کند. مخلوط‌کردن دارو با مقدار کمی مایع یا غذای نرمی مانند پوره‌ی سیب‌زمینی ممکن است آن را جذاب‌تر کند. فقط از مقدار کمی غذا استفاده کنید و اطمینان حاصل کنید فرزندتان همه‌ی آن را بخورد تا دوز کامل دارو را دریافت کند. از مخلوط‌کردن دارو در شیشه‌شیر نوزاد خودداری کنید چون اگر محتوای شیشه‌اش را تا آخر نخورد، دوز کامل دارو را دریافت نمی‌کند.
- خرد‌کردن قرص: اگر فرزندتان در بلع قرص یا کپسول مشکل دارد، از داروساز داروخانه یا پزشک فرزندتان بپرسید آیا می‌توانید قرص را خرد کنید یا محتویات کپسول را در نوشیدنی بریزید یا خیر، چون خرد‌کردن ممکن است بر اثربخشی برخی از داروها تأثیر منفی بگذارد.
- صادق و اطمینان‌بخش باشید: به فرزندتان با زبانی ساده و متناسب با سن او توضیح دهید که چرا باید داروهایش را مصرف کند. به او اطمینان دهید که مصرف دارو برای سلامتی‌اش مهم است و کمک می‌کند احساس بهتری داشته باشد.
- خودتان الگوی خوبی باشید: داروهایتان را در حضور فرزندتان مصرف کنید تا به او نشان دهید که این بخش طبیعی تلاش برای سالم‌ماندن است. دیدن شما که بدون اعتراض و با آرامش دارو می‌خورید، فرزندتان را تشویق می‌کند که داروهایش را راحت‌تر مصرف کند.
- ثابت‌قدم باشید: اگر دارو برای بیماری‌های درمان‌ناپذیر و دائمی مصرف می‌شود، روال دارویی ثابت ایجاد کنید و به آن پایبند باشید. داشتن روتین به فرزندتان کمک می‌کند تا در مصرف دارو احساس راحتی بیشتری داشته باشد.
- در صورت نیاز به دنبال کمک حرفه‌ای باشید: اگر با وجود همه‌ی ترفندها و راهکار‌های مختلف برای دادن دارو به فرزندتان با مشکل مواجهید، حتماً با داروساز یا پزشک کودکان مشورت کنید. آن‌ها می‌توانند راهنمایی‌ها و پشتیبانی بیشتری را متناسب با نیازهای خاص فرزندتان ارائه دهند.
- داروهای مایع را با سرنگ بدهید: از آنجایی که بیشتر اوقات داروهای کودکان به شکل مایع یا همان شربت است، ریختن شربت در قاشق و فنجان کار اشتباهی است. همیشه سعی کنید برای مشخص‌بودن دوز دارو حتماً از سرنگ یا قطره‌چکان پلاستیکی استفاده کنید که کارتان آسان‌تر شود. اگر از سرنگ استفاده می‌کنید، سعی کنید دارو را داخل لپ کودک بریزید، زیرا آنجا غده‌های چشایی وجود ندارد.
اگر فرزندتان دارو را از دهانش بیرون ریخت یا استفراغ کرد، دوز دیگری از دارو را به او ندهید و برای دریافت دستور با پزشک تماس بگیرید. همچنین، اگر حال فرزندتان بهتر نشد، به پزشک اطلاع دهید. به یاد داشته باشید که برای پیداکردن بهترین راهکار دارودادن به فرزندتان صبور، انعطاف‌پذیر و خلاق باشید.
