8 فعالیت مهم برای افزایش خلاقیت کودکان
فرد بزرگسالی که خلاق است و می‌داند چگونه در دنیای واقعی خلاقانه فکر کند، همان کودکی است که روزگاری خلاقیت را به کمک بازی‌ها تجربه کرده است.
خلاقیت از آن روزی آغاز می‌شود که کودک فکر می‌کند چطور به اسباب‌بازی محبوبش دست پیدا کند یا فکر می‌کند چگونه قطعات خانه‌سازی را روی هم قرار دهد تا بتواند برای دوست خیالی‌اش یا دایناسوری که در تصورش زندگی می‌کند خانه‌ای مناسب بسازد.
بنابراین بازی نقشی پررنگ و مؤثر در شکل‌گیری و میزان خلاقیت فکری و ذهنی کودکان در آینده دارد.
در این نوشتار، فعالیت‌های مختلفی را معرفی می‌کنیم که تفکر خلاقانه‌ی کودکان را تقویت می‌کند.
1.کاردستی و نقاشی خیال‌انگیز
منظور از کاردستی تمام کارهایی است که با کمک دست و به وسیلهی مواد و ابزاری ساخته می‌شود که در خانه وجود دارد. برای درست‌کردن کاردستی خلاقانه حتماً نباید وسایل خاص یا گرانی بخریم یا در کلاس خاصی آموزش ببینیم. کافی است با کمی خلاقیت و استفاده از دوریختنی‌هایی مثل لوله‌ی دستمال‌کاغذی یا جعبه‌ی کفش وسیلهی جدیدی ابداع کنیم. نقاشی ابراز دنیای هیجان‌انگیز و خلاقانه‌ی کودک است و به او این امکان را می‌دهد که نتیجه‌ی خیال‌پردازی‌های خود را عینی کند.
ساختن یک وسیله، رنگ‌کردن و آماده‌کردن آن یا به تصویر کشیدن یک نقاشی، باعث لذت‌بردن کودکان و افزایش خلاقیت آن‌ها می‌شود. کار‌کردن با دست‌ها و استفاده از قدرت خیال‌پردازی نتایج کم‌نظیر و شگفت‌انگیزی دارد.
2. اجرای نمایش خانگی
آماده‌کردن یک تئاتر یا نمایش عروسکی در خانه یکی از کارهایی است که خلاقیت کودکان را تحریک می‌کند. برای تدارک یک نمایش ابتدا باید داستان آن را آماده کرد. این داستان می‌تواند ساخته‌ی ذهن کودکان باشد یا داستان یکی از کتاب‌هایی که دوستش دارند.
تغییر چهره و پوشیدن لباس نقش‌‌های مختلف برای کودکان جذاب و هیجان‌انگیز است. آن‌ها را در انتخاب لباس آزاد بگذارید تا لباس شخصیت خود را با خلاقیت آماده کنند.
می‌توانید گاهی نمایش عروسکی برگزار کنید. برای این کار کافی است چند جوراب کهنه داشته باشید و جزییاتی به آن‌ها اضافه کنید. می‌توانید از عروسک‌ها هم کمک بگیرید. با بند رخت و پارچه فضای مناسبی برای پنهان‌شدن درست کنید. بچه‌ها می‌توانند مسئولیت گرداندن عروسک‌ها را بر عهده بگیرند و به جای هر شخصیت حرف بزنند و نقش آن را بازی کنند.
3. بازی با کلمات
بازی با کلمات به تفکر خلاقانه کمک می‌کند. می‌توانید کلمه‌ای را انتخاب کنید و از فرزندتان بخواهید کلمهی دیگری بگوید که با حرف پایانی کلمهی انتخابی شما آغاز شود، یا با دو کلمه‌ای که پیشنهاد می‌دهید جمله بسازد، یا با تعدادی کلمهی از پیش تعیین‌شده که ارتباط چندانی ندارند، داستان بگوید. می‌توانید یک یا دو کلمه مطرح کنید و بخواهید فرزندتان کلمه‌ای بگوید که به کلمات گفته‌شده ربط داشته باشد.
4. پیداکردن تفاوت‌ها
پیداکردن تفاوت بین دو نقاشی، شکل‌ها، اسباب‌بازی‌ها و داستان‌ها در حالتی که به صورت کلی مشابه هستند و اختلاف‌های جزئی دارند، به افزایش خلاقیت کودکان کمک می‌کند.
5. پیاده‌روی آزاد
به همراه فرزندتان از خانه بیرون بروید و به او کمک کنید که خیابان‌ها، خانه‌ها و کوچه‌ی محل زندگی خود را از زاویه‌ای دیگر ببیند. در حین پیاده‌روی، پرسش‌هایی مطرح کنید بدون این‌که به دنبال جواب‌های متداول و همیشگی باشید. مثلاً «فکر می‌کنی اون گربه‌‌کوچولو داره به چی فکر می‌کنه؟» فرزندتان را تشویق کنید که جزییات را ببیند و آن‌ها را به شما نشان بدهد. سعی کنید برای رسیدن به خانه راه‌های جدید انتخاب کنید.
6. تماشای ابرها
به آسمان نگاه کنید و از فرزندتان بپرسید چه می‌بیند. با او درباره‌ی شکل‌های متفاوت ابرها حرف بزنید. مثلاً بگویید «آن ابرهای تپل شبیه گوسفندند.»، «آن ابری که لاغر است، شبیه مداد است.» و از فرزندتان هم بپرسید ابرها را شبیه به چه چیزهایی می‌بیند.
خیال‌پردازی درباره‌ی نقاشی بی‌پایان آسمان به کودک یاد می‌دهد که از معمولی‌ترین چیزها هم تعبیری نامعمول داشته باشد.
7. ساختن هیولای سنگی
برای درست‌کردن این هیولاهای سنگی به چند قطعه سنگ در ابعاد مختلف، رنگ یا گواش، چشم عروسکی و چسب نیاز دارید. حتی می‌توانید برای رنگ‌کردن سنگ‌ها به استفاده از ماژیک هم بسنده کنید. مقداری نخ یا کاموا هم می‌تواند هیولاهای سنگی را جذاب‌تر کند.
8. تشکیل گروه موسیقی
گروه موسیقی شما می‌تواند شامل همه‌ی چیزهایی باشد که می‌توانیم از آن‌ها برای تولید صدا استفاده کنیم. مثل: قابلمه، سطل، قاشق، میز، در، میز و پنجره. نوازندگان گروه می‌توانند افراد خانواده باشند و یکی از افراد نقش خواننده را بر عهده بگیرد.
راه‌های افزایش خلاقیت کودکان بی‌شمار است که در این مجال، تنها به تعدادی از آن‌ها اشاره کرده‌ایم. برای افزایش خلاقیت کودکان کافی است به یاد داشته باشیم که انجام بازی‌های خلاقانه و آزادگذاشتن آن‌ها در خیال‌پردازی بسیار مؤثر است.
اگر خودمان پدرومادر خلاقی باشیم، فرزندان خلاقی نیز پرورش خواهیم داد. پس فراموش نکنیم با تمرکز بر افزایش خلاقیت خود، به تقویت آن در فرزندانمان نیز کمک خواهیم کرد.
