المر فیل رنگارنگ اثری از دیوید مک‌کی

درباره‌ی متن و تصاویر:

المر داستان لطیف و تصاویر ساده و دل‌نشینی دارد که همه‌ی بچه‌ها را به خود جذب می‌کند. نویسنده توانسته در قالب زندگی المر، مفاهیم ارزشمندی را در متن بگنجاند.

تصاویر واقع‌گرایانه خلق شده‌اند و همه‌ی بچه‌ها می‌توانند آن را باور کنند. هر تصویر ارتباطی منطقی و منسجم با متن دارد و به درک بچه‌ها از داستان کمک می‌کند.

سرنخ‌هایی برای گفت‌و‌گو با بچه‌ها:

ابتدا با فرزندتان درباره‌ی تفاوت‌های افراد از نظر ظاهر، زبان، قوم و پوشش گفت‌وگو کنید. می‌توانید گفت‌وگو با فرزندتان را به کمک این پرسش‌ها هدفمند کنید:

• چرا المر ناراحت بود از اینکه با فیل‌های خاکستری فرق دارد؟
• المر کار درستی کرد که خودش را همرنگ بقیه‌ی فیل‌ها کرد؟
• چرا المر و دوستانش یک روز را به نام المر نام‌گذاری کردند و آن را جشن گرفتند؟
•  تو چه تفاوتی با سایر دوستانت داری؟
• آیا همه‌ی هم‌کلاسی‌هایت شبیه به هم هستند؟
• تابه‌حال کسی را دیده‌ای که با دیگران تفاوت چشمگیری داشته باشد؟
• ما باید با افرادی که به نظر متفاوت می‌آیند، چطور برخورد کنیم؟
• اگر همه‌ی آدم‌ها درست مثل هم بودند و هیچ تفاوتی با هم نداشتند، چه اتفاق‌هایی می‌افتاد؟

نکات تربیتی:

متأسفانه هنوز هم در کشورهای مختلف، حتی آن‌ها که پیشرفته به حساب می‌آیند، مردمی هستند که دیگران را به‌سبب تفاوت‌هایشان در نژاد، رنگ پوست، زبان، فرهنگ و پوشش متفاوت کوچک می‌شمارند. همه‌ی ما این صحنه‌ی غم‌انگیز را دیده‌ایم که بعضی افراد خود را برتر تصور می‌کنند و دیگران را به‌خاطر سرووضع، پوشش یا لهجه‌ی متفاوت دست می‌اندازند یا به آن‌ها می‌خندند.

فرزندان ما باید یاد بگیرند که همه‌ی افراد منحصربه‌فردند و ویژگی‌های خاص خودشان را دارند که آن‌ها را از دیگران متمایز می‌کند و اتفاقاً ارزش همه‌ی افراد به همین تفاوت‌‌ها و تمایزهاست.

المر فیل رنگارنگ داستان همین تفاوت‌ها را روایت می‌کند و مفاهیم ارزشمندی مانند «فردیت»، «تفاوت»، «تمایز»، «پذیرش خود» و «پذیرفتن دیگران» را ستایش می‌کند. المر به کودکان کمک می‌کند که خود و دیگران را همان‌طور که هستند بپذیرند و دوست داشته باشند. آن‌ها با خواندن این داستان پی می‌برند که احترام‌گذاشتن به تفاوت‌ها از ارزش‌های مهم زندگی است.

المر با داستان دل‌نشین و دوست‌داشتنی‌اش به بچه‌ها یادآوری می‌کند که افراد مختلف با نژاد، زبان، لهجه‌ و پوشش متفاوت دوست‌داشتنی‌اند و محترم شمرده می‌شوند. زندگی سرشار از تفاوت‌هاست و هر تفاوتی زیبایی خاص خودش را دارد.

بخشی از کتاب:

یک شب المر از فکر زیاد خوابش نمی‌بُرد. فکری که المر را رها نمی‌کرد این بود که چرا باید با دیگران فرق داشته باشد.

او به خودش می‌گفت: «چه کسی تا حالا شنیده که فیل رنگارنگ باشد؟ اصلاً عجیب نیست که همه به من می‌خندند.»

صبح‌هنگام، پیش از آنکه فیل‌های دیگر بیدار شوند، المر خیلی آرام بدون اینکه کسی بفهمد از آنجا رفت...

جوایز:

دیوید مک‌کی نویسنده و تصویرگر برجسته‌ی ادبیات کودک انگلستان است که در سال ۲۰۰۶ نامزد دریافت جایزه هانس کریستین اندرسن شد. او پس از انتشار نخستین کتاب از المر با استقبالی جهانی روبه‌رو شد که او را تشویق کرد تا چهل عنوان کتاب دیگر با و حضور و هنرنمایی این فیل چهارخانه‌ی رنگارنگ بنویسد. کتاب «المر» به پنجاه زبان ترجمه شده و از داستان‌های محبوب کودکان است.

فعالیت‌های جنبی برای کار در منزل یا مهدکودک:

1. از فرزندتان بخواهید پنج تا از مهم‌ترین ویژگی‌های اعضای خانواده و دوستانش را بنویسد و با ویژگی‌های خودش مقایسه کند.
2. با جست‌و‌جو در اینترنت، تصویر افرادی از کشورها و قومیت‌های مختلف را پیدا کنید و توجه فرزندتان را به تفاوت ظاهری آن‌ها از نظر رنگ پوست، رنگ چشم، مو و پوشش جلب کنید.
3. کاغذ بزرگی را با خط افقی و عمودی به چهار قسمت تقسیم کنید و از فرزندتان بخواهید در هر قسمت، تصویر  فردی را بکشد که از نظر ظاهری تفاوت‌ چشمگیری با بقیه داشته باشند. نتیجه‌ی این نقاشی باید چهار انسان با ویژگی‌های کاملاً متفاوت باشد.
4. پنج شهر از کشورمان را انتخاب کنید و توجه فرزندتان را به تفاوت لهجه‌ی آن‌ها جلب کنید. فایل‌های شنیداری اغلب لهجه‌ها و گویش‌های شهرهای ایران در فضای اینترنت موجود است و از طریق جست‌و‌جو می‌توانید به آن‌ها دسترسی پیدا کنید.
5. با فرزندتان درباره‌ی کودکان با نیاز ویژه و تفاوت‌های آن‌ها گفت‌وگو کنید.
6. توجه فرزندتان را به اخبار ناشنوایان جلب کنید و برای او توضیح دهید که زبان آن‌ها چه تفاوتی با زبان افراد دیگر دارد.
7. فرزندتان را با روز جهانی المر آشنا کنید و برای او توضیح دهید که چرا در کشورهای مختلف این روز را جشن می‌گیرند.
8. اگر معلم هستید، روز جهانی المر را جشن بگیرید و از دانش‌آموزانتان بخواهید ماسک المر را بسازند و نمایش آن را بازی کنند.