عادت‌های بهداشت فردی که هر کودکی باید بیاموزد
آیا فرزندتان بعد از بازی در پارک و برگشتن به خانه، دست‌هایش را می‌شوید یا با دست‌های کثیف شروع می‌کند به غذاخوردن؟
بسیاری از پدرومادرها تحمل کثیف‌کاری بچه‌ها را ندارند و این دغدغه را دارند که اگر فرزندشان بهداشت فردی را رعایت نکند تا اندازه‌ای که حتی به بیمارشدن او منجر شود، چه باید بکنند.
بهداشت فردی چیست؟
به‌طور کلی، بهداشت به مجموعه اقدامات فرد برای حفظ سلامتی و مقاومت در برابر بیماری‌ها گفته می‌شود. بهداشت فردی به حفظ پاکیزگی بدن نیز اشاره دارد که شامل عادت‌های شخصی مانند حمام‌کردن، شستن دست‌ها، مسواک‌زدن و کوتاه‌کردن ناخن‌هاست.
بیشتر بیماری‌های واگیردار از راه صورت و با تماس مستقیم منتقل می‌شوند. در نتیجه، احتمال بیشتری وجود دارد که کودکان به بیماری دچار شوند. بنابراین، شما در جایگاه پدر یا مادر، باید به فرزندانتان آموزش دهید که بهداشت فردی را رعایت کنند و برای رعایت اصول بهداشتی از روال منظم و ثابتی پیروی کنند.
انواع عادت‌های بهداشت فردی
فرزند شما چه در مدرسه باشد، چه در خانه، باید نظافت را رعایت کند. نظافت فقط به معنی تمیزبودن فردی نیست، بلکه تمیز نگه‌داشتن محیط اطراف نیز بسیار مهم است و از اصول نظافت محسوب می‌شود.
در این بخش، انواع بهداشت فردی را مرور می‌کنیم که فرزندتان باید از آن‌ها آگاه باشد:
1.شستن دست‌ها
شستن زود به زود دست‌ها احتمال شیوع بیماری‌هایی مانند اسهال را کاهش می‌دهد. سعی کنید شستن دست‌ها را در فرآیندی گام‌به‌گام به فرزندتان آموزش دهید و مطمئن شوید که تمام مراحل را درست انجام می‌دهد.
می‌توانید مراحل زیر را به فرزندتان آموزش دهید:
- هر دو دست را با آب خیس کنید.
- مایع دست‌شویی را روی دست‌هایتان بریزید یا از صابون جامد استفاده کنید.
- دست‌ها را به یکدیگر مالش دهید تا صابون کف کند.
- حتماً بین تمام انگشتان و زیر هر ناخن را تمیز کنید.
- دست‌ها را حداقل 30 ثانیه بشویید.
- کف تولیدشده را کاملاً با آب بشویید.
- دست‌ها را خشک کنید.
اطمینان پیدا کنید که فرزندتان در تمام طول روز دست‌هایش را تمیز نگه می‌دارد. به او یاد دهید هر بار که یکی از کارهای زیر را انجام می‌دهد، دست‌هایش را بشوید:
- بعد از استفاده از سرویس بهداشتی؛
- بعد از بازی در فضای باز؛
- بعد از دست‌زدن به حیوانات؛
- بعد از ملاقات با فرد بیمار؛
- بعد از عطسه یا سرفه؛
- قبل از خوردن هر وعده‌ی غذایی؛
- بعد از خوردن هر وعده‌ی غذایی؛
- بعد از برگشتن به خانه.
شستن دست‌ها عادتی مهم و ضروری برای در امان ماندن از میکروب‌ها و بیماری‌ها است. بنابراین، روش‌های درست ضدعفونی‌کردن دست‌ها را به فرزندتان آموزش دهید.
2.بهداشت دهان و دندان‌ها
اگر فرزندتان از دندان‌ها و لثه‌هایش خوب مراقبت نکند، ممکن است به پوسیدگی دندان، بوی بد دهان و سایر مشکلات دهانی دچار شود. بنابراین، مراقبت از دندان و لثه را به فرزندتان آموزش دهید. در مقاله‌ی دیگری به موضوع آموزش مسواک‌زدن به کودکان پرداخته‌ایم و خواندن آن را به شما پیشنهاد می‌کنیم.
3.بهداشت دست‌شویی
توالت یکی از قسمت‌های خانه است که بیشترین میزان میکروب را دارد، بنابراین به فرزندتان بیاموزید که:
- چطور خود را بشوید؛
- پس از هر بار استفاده از توالت، دست‌هایش را خوب بشوید؛
- در صورت استفاده از توالت فرنگی، صندلی آن را کثیف نکند و در صورت استفاده از توالت ایرانی، اگر کاسه‌ی توالت کثیف شد، آن را بشوید.
- بهترین راه برای کمک به یادگیری فرزندتان این است که در مراحل اولیه در کنارش باشید و او را در کل فرآیند راهنمایی کنید.
4.تمیزکردن اعضای بدن
راه اساسی برای تمیز و سالم نگه‌داشتن فرزندتان این است که او را به حمام‌کردن منظم تشویق کنید. علاوه بر این، از او بخواهید در زمان حمام‌کردن، خودش را از سر تا پا کاملاً بشوید. به او بیاموزید که چگونه از تمام قسمت‌های بدنش مراقبت کند.
شستن بدن
بعضی از عادت‌های بهداشتی حمام‌کردن شامل موارد زیر است:
- فرزندتان را تشویق کنید که هر روز یا یک‌روزدر‌میان حمام کند. بهترین زمان، بعد از بازگشت او از مدرسه یا از بیرون است.
- از فرزندتان بخواهید که کل بدن، به‌خصوص زیر بغل و پاهایش را با حوصله بشوید.
- به فرزندتان بیاموزید که قسمت‌های خصوصی بدنش را تمیز کند.
- اطمینان حاصل کنید هر بار که حمام می‌کند، از مواد شوینده مثل شامپو، صابون و شامپو بدن استفاده می‌کند.
- به فرزندتان بیاموزید که موقع تمیزکردن صورتش بیشتر مراقب باشد، زیرا پوست صورت لطیف‌تر از پوست سایر اعضای بدن است.
شستن پاها
وقتی میکروب‌ها همراه با عرق، پاها را می‌پوشانند، بوی بدی ایجاد می‌کنند. این مشکل زمانی بیشتر می‌شود که فرزندتان در تمام طول روز کفش پوشیده باشد.
نکات زیر می‌تواند این مشکل را رفع کند:
- به فرزندتان بیاموزید که موقع دوش‌گرفتن، پاهایش را به درستی با صابون بشوید.
- از او بخواهید جوراب تمیز بپوشد و اگر جوراب‌هایش کثیف شد، فوری آن‌ها را عوض کند.
- به فرزندتان بیاموزید کفش‌هایش را تمیز نگه دارد تا به میکروب آلوده نشوند.
5.مراقبت از موها
رعایت‌نکردن بهداشت موها باعث ایجاد شوره‌ی سر، شپش و عفونت پوست سر می‌شود. فرزندتان باید یاد بگیرد که از موها و پوست سر خود مراقبت کند تا از این مشکلات در امان بماند.
در این بخش، چند راهکار پیشنهاد داده‌ایم که می‌توانید آن‌ها را به‌کار بگیرید:
- وقتی فرزندتان کوچک است، به او کمک کنید تا موهایش را حداقل دو بار در هفته بشوید تا این کار به عادت تبدیل شود و وقتی بزرگ‌تر شد، خودش بر اساس همین عادت عمل کند.
- وقتی فرزندتان آن‌قدر بزرگ شد که بتواند موهایش را به‌خوبی بشوید، به او یاد بدهید که چطور و به چه اندازه از شامپو استفاده کند. سپس، آبکشی مو را به او آموزش بدهید.
- اگر فرزندتان موهای بلندی دارد، او را تشویق کنید که موهایش را بیشتر بسته نگه دارد تا از عرق‌کردن و آلودگی آن جلوگیری شود.
- به فرزندتان بیاموزید که وسایل شخصی مانند شانه، بالش و حوله‌اش را با دیگران به اشتراک نگذارد.
6.کوتاه‌کردن ناخن‌ها
ناخن‌های بچه‌ها آلودگی بیشتری دارد، چون آن‌ها اغلب به همه‌چیز دست می‌زنند و خمیربازی یا گل‌بازی می‌کنند. به همین دلیل هر هفته باید از فرزندتان بخواهید ناخن‌هایش را کوتاه کند.
به‌طور دقیق‌تر، می‌توانید یک روز خاص از هفته را برای این کار تعیین کنید تا فرزندتان بتواند مراقبت از ناخن‌هایش را به خاطر بسپارد و به این کار عادت کند.
وقتی فرزندتان کوچک است، خودتان ناخن‌هایش را کوتاه کنید. بعداً به او یاد بدهید که چگونه ناخن‌هایش را با احتیاط کوتاه کند. مهم‌تر از همه، به او توصیه کنید که از ناخن‌گیر تمیز و بدون زنگ‌زدگی استفاده کند و ناخن‌های گرفته‌شده را داخل سطل زباله بیندازد.
7.شست‌وشوی مواد غذایی
سبزیجات شسته‌نشده با خطر مسمومیت غذایی همراه است. بنابراین، شستن میوه‌ها و سبزیجات را باید به فرزندتان آموزش دهید. علاوه بر این، اغلب دیده می‌شود که کودکان خوراکی روی زمین افتاده را هم می‌خورند. بنابراین، به فرزندتان تأکید کنید که اگر تکه‌ای از غذا یا خوراکی روی زمین افتاد، آن را نخورد. می‌توانید نحوه‌ی شستن میوه‌ها و سبزیجات را به‌طور عملی و گام‌به‌گام به او آموزش دهید.
8.بهداشت عطسه
ممکن است فرزندتان به بیماری فصلی یا سرماخوردگی مبتلا شود و عطسه یا سرفه کند.
در این بخش، راهکارهایی برای کمک به بهبود سریع‌تر فرزندتان و جلوگیری از انتشار میکروب پیشنهاد داده‌ایم:
- با آموزش آداب عطسه و سرفه، از انتشار میکروب‌ها جلوگیری کنید. به فرزندتان آموزش دهید موقع عطسه، دهان و بینی‌اش را بپوشاند.
- به فرزندتان آموزش دهید که به‌جای پوشاندن صورتش با دست، از دستمال پارچه‌ای یا دستمال کاغذی استفاده کند. به او بیاموزید که اگر در آن لحظه، دستمالی در دسترس نبود، چگونه از آستین یا آرنجش استفاده کند.
- فرزندتان را تشویق کنید که در مواقع بیماری خودش یا اطرافیان، از ماسک استفاده کند.
سخن پایانی
رعایت بهداشت فردی برای حفظ سلامتی بسیار مهم است. اگر می‌خواهید خطر ابتلا به بیماری‌ها را کاهش دهید و سلامت عمومی و روش زندگی خانواده‌ی خود را بهبود بخشید، فرزندانتان را تشویق کنید که به بهداشت فردی اهمیت بدهند. درباره‌ی بهداشت شخصی کودکان بیشتر مطالعه کنید تا از سلامتی فرزندتان مطمئن شوید و آسوده‌خاطر باشید.
