مهارت‌هایی که کودکان باید پیش از مدرسه یاد بگیرند

طبیعی است که پدرومادرها در مورد فرستادن فرزندشان به مدرسه کمی نگران باشند. آن‌ها می‌خواهند مطمئن باشند فرزندشان کاملاً آماده است که با محیط کلاس و مدرسه سازگار شود، دوستان جدیدی پیدا کند و هر زمان که به کمک نیاز داشت، بتواند آن را به‌وضوح با معلمش در میان بگذارد.

 بسیاری از پدرومادرها از اینکه انتظار می‌رود فرزندشان پیش از مدرسه آگاهی‌هایی داشته باشد، تعجب می‌کنند، اما پژوهش‌ها نشان می‌دهد کودکانی که برای ورود به مدرسه آمادگی مناسبی دارند، در سازگاری با محیط مدرسه و دستیابی به موفقیت نیز شانس بیشتری دارند.

در این بخش، هشت مورد از آگاهی‌های متداولی را مطرح کرده‌ایم که کودکان پیش از ورود به مدرسه باید بدانند:

1.به فرزندتان کمک کنید تا بتواند به دستورعمل‌های ساده گوش دهد و آن‌ها را دنبال کند

کودکان زمانی که رفتن به مدرسه را شروع می‌کنند، باید بتوانند به دستورعمل‌های دو تا سه‌جمله‌ای گوش دهند و از آن‌ها پیروی کنند. مدرسه محیطی کاملاً جدید با افراد جدید و روال‌ جدید است و همین مهارت‌های به‌ظاهر ساده کمک می‌کند که فرزندتان به‌آرامی تغییر و رشد کند.

با توانایی گوش‌دادن و پیروی از دستورعمل‌ها، حافظه و مهارت‌های زبانی کودکان نیز تقویت می‌شود و در نتیجه، در یادگیری و اکتشاف بهتر عمل می‌کنند.

کارهایی که می‌توانید انجام دهید: در خانه، کارهای روزانه مانند جمع کردن اسباب‌بازی‌ها یا چیدن میز صبحانه را با دستورعمل‌های دو و سه‌جمله‌ای به فرزندتان بسپارید. مثلاً بگویید «اسباب‌بازی‌هایت را بردار و در جعبه بگذار.»، «بشقاب‌ها، لیوان‌ها و قاشق‌ها را از روی میز جمع کن و به آشپزخانه بیاور.»

2. به فرزندتان بیاموزید نیازهایش را با دیگران در میان بگذارد

با شروع مدرسه، فرزندتان نیاز دارد تا به‌راحتی نیازها و احساساتش را بیان کند. در مدرسه، یک معلم موظف است از تعدادی دانش‌آموز مراقبت کند و ممکن است نتواند تمام نشانه‌های غیرکلامی فرزندتان را ببیند یا درک کند.

کاری که می‌توانید انجام دهید: فرزندتان را تشویق کنید تا با جملات کامل و کلمات روشن و واضح صحبت کند، مانند «کمی آب می‌خواهم.» یا «برای نوشتن این کلمه به کمک نیاز دارم.»

 همیشه فرزندتان را تشویق کنید که احساس خود را توضیح دهد. مثلاً بگوید «من گرسنه‌ام.»، «پایم درد می‌کند.»، «دوست دارم بیرون بازی کنم.»

3.از استقلال فرزندتان حمایت کنید

مفیدترین کاری که برای آماده‌سازی فرزندتان پیش از شروع مدرسه انجام می‌دهید این است که مطمئن شوید او می‌تواند کارهای ساده را به‌تنهایی انجام دهد. کارهایی مانند:

رفتن به دست‌شویی: در مقابل این وسوسه‌ مقاومت کنید که حتماً خودتان فرزندتان را به دست‌شویی ببرید و او را بشویید. بهتر است فرزندتان را عادت دهید که خودش این کار را انجام دهد.

پوشیدن لباس: فرزندتان باید بتواند خودش لباس‌ بپوشد و کارهایی مثل باز و بسته‌کردن زیپ‌ها و دکمه‌ها را انجام دهد. برای مطالعه بیشتر در مورد آموزش مهارت پوشید لباس به کودک می‌توانید از این مقاله دانابن " مهارت پوشیدن لباس به کودک" کمک بگیرید.

به‌پاکردن کفش: بستن بند کفش‌ ممکن است برای بچه‌ها کمی سخت باشد. سعی کنید کفش‌های بدون بند یا کفش‌هایی را بخرید که با چسب بسته می‌شود. راه بهتر این است که پیش از شروع مدرسه، روش بستن بند کفش را به فرزندتان یاد بدهید.

خوردن غذا: این مهارت شامل استفاده‌ی درست از چاقو، چنگال و قاشق، بازکردن در ظرف ناهار (در صورتی که فرزندتان در مدرسه ناهار می‌خورد) و توانایی باز کردن درهای آبمیوه یا شیر است.

کاری که می‌توانید انجام دهید: به فرزندتان کمک کنید هر روز صبح لباس بپوشد و کارهایی مثل بستن زیپ شلوار، بستن دکمه‌ی پیراهن، پوشیدن جوراب و ژاکت را خودش انجام دهد. به او بیاموزید که چگونه بسته‌بندی مواد غذایی را باز کند و او را به خاطر انجام این کارها تحسین کنید.

4.الگوها، شکل‌ها و رنگ‌های اساسی را به فرزندتان یادآوری کنید

با  پرورش توانایی بچه‌ها در شناسایی الگوها، شکل‌ها و رنگ‌ها به رشد شناختی آن‌ها کمک می‌کنیم و به آن‌ها اجازه می‌دهیم از خلاقیت، مهارت‌های تفکر انتقادی و استدلال استفاده کنند. مهارت‌های زیادی با کمک شناسایی الگوها، شکل‌ها و رنگ‌ها تقویت می‌شود. مثلاً در یادگیری ریاضیات پایه به بچه‌ها کمک می‌کند.

کاری که می‌توانید انجام دهید: در حال رانندگی، از فرزندتان بخواهید رنگ ماشین‌ها را تشخیص دهد. همچنین می‌توانید با هم جورچین(پازل) درست کنید. این کار به فرزندتان یاد می‌دهد چگونه قطعات را کنار هم قرار دهد تا تصویر کاملی ایجاد شود.

5. فرزندتان باید بتواند داستان‌های ساده را بفهمد و بازگو کند

در سال اول مدرسه، کودکان باید بتوانند داستان‌های پنج تا ده دقیقه‌ای را بشنوند و بفهمند. درک داستان‌ها و بازگویی آن‌ها به پیشرفت زبانی کودکان کمک می‌کند. وقتی ما داستان می‌خوانیم، بچه‌ها مهارت‌های زبانی-بیانی مانند صدای کلمات و نحوه‌ی استفاده از آن‌ها را یاد می‌گیرند و در نهایت، سعی خواهند کرد از این کلمات در گفت‌و‌گوهایشان استفاده کنند.

علاوه بر این، داستان‌ها روابط علت و معلولی را به تصویر می‌کشند که به کودکان کمک می‌کند خطرات و رویدادهایی را که ممکن است با آن‌ها روبه‌رو شوند، ارزیابی کنند.

کاری که می‌توانید انجام دهید: اگر هنوز برنامه‌ی منظمی برای مطالعه ندارید، بدانید که هیچ‌وقت برای شروع دیر نیست. پژوهش‌های متعدد نشان داده‌ کودکانی که به‌طور منظم برایشان کتاب خوانده می‌شود، بیشتر احتمال دارد  که در مدرسه به موفقیت دست پیدا کنند. با کشیدن نقاشی، استفاده از عروسک‌های نمایشی و ایفای نقش فرزندتان را تشویق کنید تا داستان‌هایی را که خوانده‌اید، بازگو کند.

6.آموزش مهارت‌های اولیه در خواندن و حساب را شروع کنید

انتظار نمی‌رود فرزندتان در دوره‌ی پیش از دبستان، مهارت‌ چشمگیری در خواندن یا محاسبه داشته باشد، اما به او کمک کنید نام خود را بشناسد و بتواند وسایلش را به کمک برچسب نام خودش تشخیص دهد. به او کمک کنید تا برخی از عددها را بشناسد و نحوه‌ی به‌کارگیری آن‌ها را بداند.

کاری که می‌توانید انجام دهید: در اتومبیل، توجه فرزندتان را جلب کنید به اعدادی که در اطراف می‌بینید. در موقعیت‌های مختلف، اشیاء مشابه را پیدا کنید. مثلاً با هم تابلوهای سبزرنگ خیابان را بشمارید یا برای آشنایی بچه‌ها با اعداد و حروف از بازی‌های جذابی مثل جورچین حروف و اعداد یا شعرهای آهنگین استفاده کنید.

7. مهارت‌های اجتماعی فرزندتان را تقویت کنید

رفتار خوب با دیگران، تکمیل کار یا پروژه از طریق کار گروهی و رفتار محترمانه با افراد مهارت‌های مهمی است که بهتر است پیش از ورود به مدرسه به فرزندانمان آموزش دهیم. بچه‌ها باید بلد باشند که با همکلاسی‌های جدیدشان گفت‌وگو کنند.

به فرزندتان آموزش دهید که برای به‌دست‌آوردن اطلاعاتی که نیاز دارد، بیشتر سؤال کند و علایق دوستانش را به خاطر بسپارد.

کاری که می‌توانید انجام دهید: در خانه، بازی‌های رومیزی انجام دهید و به کمک بازی به فرزندتان کمک کنید با نوبت‌گرفتن آشنا شود. حتماً از جمله‌هایی مانند «حالا نوبت کیست؟» و «ممنون که منتظر بودید» استفاده کنید تا فرزندتان با مفهوم نوبت و کار گروهی آشنا شود.

اگر بیش از یک فرزند دارید، آن‌ها را تشویق کنید تا با هم وظایفشان را انجام دهند.

8.مهارت‌های حرکتی ظریف را تقویت کنید

تقویت قدرت دست، مهارت‌های حرکتی ظریف و هماهنگی دست و چشم به آماده‌سازی فرزندتان برای نوشتن کمک می‌کند.

کارهایی که می‌توانید انجام دهید: ساختن لگو، استفاده از قیچی و نخ‌کردن مهره‌ها راه‌های مؤثری برای تقویت قدرت دست است.

 

سخن پایانی

به‌دست‌آوردن این مهارت‌ها پیش از ورود بچه‌ها به مدرسه ضروری است، اما لازم است که با فرزندتان درباره‌ی مدرسه صحبت کنید. صحبت کردن درباره‌ی فعالیت‌های جالب و هیجان‌انگیزی که فرزندتان قرار است در مدرسه انجام دهد، به او کمک می کند تا بر نگرانی‌هایش غلبه کند. می‌توانید پیش از شروع سال تحصیلی، همراه با فرزندتان از مدرسه دیدن کنید تا با معلم جدیدش ملاقات کند و با فضای کلاس آشنا شود.

بهتر است چند روز پیش از شروع مدرسه، زمان بیدارشدن فرزندتان را با ساعت شروع مدرسه هماهنگ کنید. ممکن است لازمه‌ی این کار تغییر ساعت خواب فرزندتان باشد.