زمان مناسب برای کتابخوانی

خواندن کتاب در هر فرصتی از شبانه‌روز بی‌شک برای کودکان بسیار مفید است، اما مهم است که بتوانیم زمان خاصی را به خواندن اختصاص دهیم. 

بسیاری از پدرومادرها بر این باورند که زمان مناسب برای کتابخوانی پیش از خواب شب است. درست است که خواندن کتاب در این زمان، اهمیت فراوانی دارد و به‌شدت توصیه می‌شود، اما کافی نیست. به بیانی دیگر برای رسیدن به فواید متعدد کتابخوانی که در مقاله‌ی فواید کتابخوانی به تفصیل درباره‌ی آن صحبت کرده‌ایم، علاوه بر کتابخوانی شبانه، باید زمان مشخصی را نیز در طول روز به این کار اختصاص دهیم. در ادامه به توضیح بیشتر این مطلب خواهیم پرداخت.

 

اهمیت کتابخوانی پیش از خواب شب

پیش از خواب زمان بسیار خوبی برای کتابخوانی است. وقتی بچه‌ها به اندازه‌ی کافی بالا و پایین پریده‌اند و کاملاً خسته‌اند، بهترین وقت است که برایشان داستان بخوانید. می‌توانید با خواندن یکی دو شعر شروع کنید. افسون کلمات و صدای آشنای شما آن‌ها را، حتی اگر هنوز پرانرژی باشند، آرام می‌کند. 

مهم‌ترین فایده‌ی کتابخوانی پیش از خواب شبانه که می‌تواند جزیی از روال پیش از خواب نیز باشد، تقویت ارتباط کودک با پدرومادر است. وقتی پدر یا مادری هر شب همه‌ی کارهایش را کنار می‌گذارد، زمان ویژه‌ای را به فرزندش اختصاص می‌دهد و او را در آغوش می‌گیرد و برایش کتاب می‌خواند، دقیقاً همان کاری را انجام می‌دهد که فرزندش به آن نیاز دارد و موجب دلگرمی و احساس امنیت او می‌شود. در این حالت احساس تعلق و اهمیت کودک تقویت می‌شود و خاطره‌ی شیرینی از کتابخوانی در ذهن او نقش می‌بندد. 

علاوه بر این،کتابخوانی شبانه باعث می‌شود کودک به آرامش فیزیکی و روانی نسبی برسد و برای خوابی آرام آماده شود. البته برای رسیدن به این نتیجه، مهم است که چه کتابی را انتخاب می‌کنیم.

لطفاً یک داستان برایم بخوان،

بخوان تا بخوابم.

چه نوع داستانی عزیزم؟

هر داستانی! من به خواب خواهم رفت تا زمانی که بدانم در کنار منی.

 برگرفته از کتاب برایم بخوان، نوشته‌ی برنیس ای. کولینان

 

چرا باید زمان دیگری به جز پیش از خواب را هم به کتابخوانی اختصاص دهیم؟

کتابخوانی فواید فراوان دیگری نیز دارد که برای دست‌یابی به آن‌ها لازم است زمانی در طول ‌روز را هم به خواندن کتاب اختصاص دهیم. مهم است که حتماً با مشارکت کودک زمانی را انتخاب کنیم که هم هر دو سرحال باشیم و هم تا جایی که امکان دارد موقعیت برای انجام کار متمرکز فراهم باشد. 

یادمان باشد که مهم‌ترین هدف ما علاقه‌مندکردن کودک به کتاب و کتابخوانی است و بقیه‌ی اهداف در صورت ایجاد این علاقه به دست خواهند آمد. 

معمولاً کودکان به انجام کاری که در برنامه‌ریزی آن مشارکت داشته‌اند، رغبت بیشتری نشان می‌دهند تا کاری که دیگران برایشان برنامه‌ریزی کرده باشند. پس مهم‌ترین نکته، مشارکت‌گرفتن از کودک برای تعیین بهترین زمان برای کتابخوانی است.

شاید برای بعضی از بچه‌ها پیش از شام زمان مناسبی برای خواندن کتاب باشد. آن‌موقع بچه‌ها خسته و گرسنه‌اند و منتظر رسیدن پدر، و چون شام خانوادگی بسیار ارزشمند است، آن‌ها را با کتاب مشغول می‌کنیم. این کار بچه‌های خسته را آرام می‌کند و وقت مرده را به وقتی سودمند تبدیل می‌کند. 

شاید برای بعضی از بچه‌ها بعد از صبحانه هم وقت مناسبی باشد، چراکه وقتی کودک سرحال و پرانرژی است، می‌توانیم در حین خواندن کتاب، درباره‌ی آن گفت‌وگو کنیم و فعالیت‌های متنوع مرتبط با کتاب را انجام دهیم و مطالبی را که از کتاب یاد می‌گیرد به زندگی روزمره پیوند دهیم. به مجموعه‌ی این فعالیت‌ها کتاب‌خواندن پویا یا موثر نیز گفته می‌شود.