رشد نوزاد از پنج تا شش ماهگی
نکات کلیدی
- در پنج تا شش ماهگی، اتفاقات زیادی در رشد نوزاد رخ می‌دهد.
- احتمالاً شاهد بروز احساسات و عواطف جدیدتر، ترس از غریبه‌ها، غان و غون کردن، حرکت دست و پا و چیزهای خیلی بیشتری باشید.
- اگر نوزاد آماده است در این سن کم‌کم می‌تواند خوردن غذاهای جامد را شروع کند.
- فعالیت‌های ساده‌ای مانند صحبت‌کردن و گوش‌دادن، و شعر و آواز و کتاب خواندن به یادگیری و رشد نوزادتان کمک می‌کند.
- اگر نگران رشد نوزادتان هستید یا به حمایت نیاز دارید با پزشک یا پرستار خانوادگی خود مشورت کنید.
رشد نوزاد از پنج تا شش ماهگی
در پنج تا شش ماهگی، نوزادتان دارد یاد می‌گیرد که چه کسی است. او همچنین دارد متوجه تفاوت‌های افراد می‌شود: والدینش، افرادی که مراقب او هستند، غریبه‌ها، بزرگسالان، کودکان. در این سن، او به والدین و سایر اعضای خانواده یا فامیل‌های نزدیک که از او مراقبت می‌کنند دلبستگی‌های مختلف و مهمی پیدا کرده است و از این که پیش آنها باشد خوشش می‌آید.
در حدود این سن، نوزادتان احتمالاً نسبت به حضور بزرگسالانی که آنها را خوب نمی‌شناسد حساسیت یا ترس نشان می‌دهد، که اولین جرقه‌های حس ترس از غریبه‌هاست. این حس بخشی طبیعی از یادگیری نوزاد است و به او کمک می‌کند احساس امنیت در دنیا را تجربه کند و یاد بگیرد. اگر به نوزادتان زمان دهید، کم‌کم با افراد جدید انس می‌گیرد.
نوزادتان حالا قادر است احساسات و عواطف زیادی را نشان دهد: خندیدن، از خوشحالی، لذت و رضایت جیغ‌کشیدن و لبخندزدن. در این سن، هر وقت بخواهد می‌تواند لبخند بزند. اما اگر عصبانی یا ناراحت شود هم غرغر و اخم و گریه می‌کند.
نوزاد از نظر برقرارکردن ارتباط هم رشد می‌کند: او غان و غون می‌کند و اصواتی مانند «بابا» و «گاگا» تولید می‌کند. او از این صداها و صداهای دیگر به علاوه حرکات بدن و لبخندزدن کمک می‌گیرد تا بتواند به شما بفهماند که چه می‌خواهد.
در حدود این سن، نوزاد می‌تواند خودش سرش را نگه دارد و حرکت دهد، و بیشتر و بیشتر بدنش را حرکت می‌دهد: دستش را به سوی اجسام دار می‌کند، دست و پایش را در هوا تکان می‌دهد، روی زمین می‌غلتد.
در این سن مهارت نوزادتان در استفاده از حس بینایی برای هدایت دست‌هایش بیشتر می‌شود. او می‌تواند یک‌دستی اجسامی را بردارد و آنها را در دهانش بگذارد یا از این دستش به آن دستش بدهد. لمس‌کردن و مزه‌کردن روش یادگیری نوزاد دربارة چیزهایی است که در اطرافش وجود دارد.
اشتهای نوزاد افزایش پیدا می‌کند، و آماده است ببیند غذاهای مختلف چه مزه و حسی دارند. شش ماهگی زمان مناسبی برای شروع غذای جامد در نوزاد است.
در این سن ممکن است نوزاد اسباب‌بازی‌هایش را به هم بکوبد یا تکان دهد تا ببیند چه طور کار می‌کنند. همچنین احتمالاً اگر حائلی پشتش بگذارید می‌تواند بنشیند و از دست‌هایش برای حفظ‌کردن تعادل خود استفاده کند.
حتماً تعجب خواهید کرد که نوزاد برای رسیدن به شیء مورد علاقه‌اش می‌تواند چه فاصله دوری را روی پهلو بغلتد تا خود را به آن برساند. خوب است نگاهی به گوشه و کنار بیندازید و ببینید چه طور می‌توانید خانه را ایمن کنید تا نوزاد با خیال راحت در آن حرکت کند.
کمک به رشد نوزاد از پنج تا شش ماهگی
چند کار ساده را که در این سن می‌توانید برای کمک به رشد نوزاد انجام دهید در ادامه بخوانید:
با نوزاد حرف بزنید و به او گوش کنید: با این کار به نوزاد کمک می‌کنید چیزهایی درباره زبان و ارتباط یاد بگیرد. وقتی حرف می‌زنید و گوش می‌کنید، به چشم‌های نوزادتان نگاه کنید و حالت چهره خود را به تناسب تغییر دهید تا او متوجه ارتباط میان کلام و احساسات شود.
در حدود شش‌ماهگی شروع کنید به او غذای جامد بدهید: خوردن غذای جامد کمک می‌کند بدن نوزاد آهن و سایر مواد مغذی موردنیازیش را تأمین کند. غذای جامد به قوی‌شدن دندان و آرواره و نیز به پرورش مهارت‌های مهمی مانند تلفظ حروف در ماه‌های بعد کمک می‌کند. فقط کاملاً حواستان باشد تکه‌های غذا کوچک و نرم است تا غذا در گلوی نوزاد گیر نکند.
با هم بازی کنید: با هم شعر و آواز بخوانید، کتاب بخوانید (به مقاله کتابخوانی برای کودکان نوپا مراجعه کنید.)، با اسباب‌بازی بازی کنید، او را به شکم بخوابانید و با هم صداهای خنده‌دار تولید کنید. نوزاد شما عاشق همه این کارهاست! بازی کردن شما و نوزاد با هم کمک می‌کند یکدیگر را بهتر بشناسید و ضمناً باعث می‌شود نوزاد احساس کند دوستش دارند و در امنیت است.
وقتی کودک افراد جدیدی را می‌بیند به او آرامش خاطر دهید: اگر وقتی نوزاد ناراحت است یا گریه می‌کند او را آرام کنید، می‌فهمد که در امنیت است.
روال‌های روزمره را بازبینی کنید: پیدا کردن روالی که هم برای شما مناسب باشد و هم برای نوزاد ممکن است قدری زمان ببرد. و صدالبته که وقتی نوزاد بزرگ‌تر می‌شود خیلی وقت‌ها لازم است تغییراتی در روال‌ها ایجاد کنید.
گاهی، مثلاً وقت‌هایی که نوزاد خسته یا گرسنه است، دلش نمی‌خواهد این کارها را انجام دهد. حواستان به سرنخ‌های نوزاد باشد تا متوجه شوید بس است و نیاز او چیست.
گریه نوزاد پنج تا شش ماهه و نحوه پاسخ به آن
گاهی می‌توانید علت گریه نوزاد را بفهمید. وقتی به گریه‌اش پاسخ می‌دهید -مثلاً به او که گرسنه است غذا می‌دهید- او احساس امنیت و آرامش بیشتری می‌کند.
گاهی ممکن است علت گریه نوزاد را نفهمید، اما مهم است که به او آرامش دهید. نوزاد با بغل‌کردن، فشردن او به سینه و صحبت با او با صدای نرم و آرامش‌بخش لوس نمی‌شود.
اما از طرفی اگر نوزاد زیاد گریه می‌کند ممکن است کلافه و ناراحت شوید یا احساس کنید کم آورده‌اید. اشکالی ندارد کمی به خودتان زمان دهید تا آرام‌تر شوید. در این مدت نوزاد را در جای امنی مانند گهواره‌اش بگذارید یا از شخص دیگری بخواهید مدتی او را بغل کند. به اتاق دیگری بروید و نفس عمیق بکشید، یا به یکی از اعضای خانواده یا دوستتان زنگ بزنید و با او صحبت کنید تا حال و هوایتان عوض شود.
هیچ‌وقت کودک را نلرزانید. لرزش ممکن است باعث خونریزی در داخل مغز او و حتی آسیب دائمی به آن شود.
هیچ اشکالی ندارد کمک بگیرید. اگر احساس می‌کنید دربرابر مسؤولیت‌ها و مراقبت از نوزادتان کم آورده‌اید، با خط کمک به والدین در منطقه‌تان تماس بگیرید.
مادر یا پدر یک نوزاد شش ماهه بودن
شما و نوزادتان هر روز چیزهای تازه‌ای درباره هم یاد می‌گیرید. نوزاد هر قدر بزرگ‌تر می‌شود، شما بهتر می‌فهمید نیازهایش چیست و چه طور می‌توانید این نیازها را برآورده کنید.
شما به عنوان مادر یا پدر همیشه در حال یادگرفتن هستید. هیچ اشکالی ندارد نسبت به دانشتان اعتماد به نفس داشته باشید. اما ضمناً اشکالی هم ندارد گاهی اعتراف کنید که نمی‌دانید و سؤال کنید یا کمک بگیرید.
سلامت جسم و روح شما در جایگاه مادر و پدر اهمیت بسیار زیادی دارد. وقتی همه هوش و حواستان دارد صرف مراقبت از نوزاد می‌شود شاید یادتان برود یا وقت نکنید از خودتان هم مراقبت کنید. اما مراقبت از خودتان چه از نظر جسمی، چه از نظر ذهنی و چه از نظر عاطفی، به رشد و بالندگی هر چه بهتر نوزادتان هم کمک می‌کند.
چه زمانی باید نگران رشد نوزاد بود
اگر نگران مشکلات زیر هستید یا هر یک از آنها را در نوزاد شش ماهه دیدید به پرستار یا پزشک مراجعه کنید:
دیدن، شنیدن و ارتباط
- زیاد گریه می‌کند و این وضعیت شما را نگران کرده است.
- با شما ارتباط چشمی برقرار نمی‌کند، اجسام در حال حرکت را با نگاهش دنبال نمی‌کند، یا عنبیه چشم‌هایش بیشتر وقت‌ها در گوشه داخلی چشم یا گوشه خارجی آن قرار گرفته است.
- غان و غون نمی‌کند یا سرش را به طرف صداهای محیط یا صدای آدم‌ها نمی‌چرخاند.
رفتار
- لبخند نمی‌زند یا هیچ حسی که خوشحالی یا ناراحتی را نشان دهد بروز نمی‌دهد.
حرکت
- روی زمین غلت نمی‌زند.
- سرش را به سختی می‌تواند کنترل کند.
- نمی‌تواند با کمک شما بنشیند.
- دستش را به سوی اجسام دراز نمی‌کند.
علاوه بر موارد بالا، اگر متوجه شدید نوزاد مهارتی را که قبلاً داشته از دست داده است، به متخصص سلامت کودکان مراجعه کنید.
ضمناً اگر خود یا همسرتان نشانه‌هایی از افسردگی پس از زایمان در زنان و افسردگی پس از زایمان در مردان دارید لازم است به پرستار یا پزشک مراجعه کنید. نشانه‌های افسردگی پس از زایمان عبارت است از بی‌دلیل غمگین بودن یا گریه‌کردن، زودرنجی، کم‌شدن تاب و تحمل، و احساس اضطراب و نگرانی شدید.
منبع: raisingchildren.net.au
