چرا مصرف ویتامین دی برای رشد کودکان مهم است؟

نکات کلیدی

·       کودکان برای رشد و استحکام استخوان‌هایشان به ویتامین دی نیاز دارند.

·       کودکان بخش اعظم ویتامین دی مورد نیاز خود را از نور خورشید و بخش کمتری از آن را از مواد غذایی دریافت می‌کنند.

·       مطمئن شوید کودک هنگام برخورداری از نور خورشید از ضدآفتاب و سایر تدابیر محافظتی استفاده کرده باشد.

·       اگر نگران هستید که کودک کمبود ویتامین دی داشته باشد با پزشک مشورت کنید.

 

چرا کودکان و بزرگسالان به ویتامین دی نیاز دارند؟

کودکان برای رشد و استحکام استخوان‌هایشان به ویتامین دی نیاز دارند. حتی جنین در رحم مادر هم نیازمند ویتامین دی است. ویتامین دی به جذب بهتر کلسیم در بدن کمک می‌کند.

کمبود شدید ویتامین دی در کودکان می‌تواند به بیماری نرمی استخوان، تأخیر در رشد حرکتی (یعنی فعالیت‌هایی مانند راه‌رفتن و استفاده از اندام‌ها)، ضعف عضلات و ماهیچه‌ها، درد، و ترک و شکستگی استخوان منجر شود.

کمبود ویتامین دی در بزرگسالان با بیماری‌هایی مانند پوکی استخوان، برخی انواع سرطان، بیماری‌های قلبی و دیابت ارتباط دارد.

اگر مادر در دوران بارداری ویتامین دی کافی دریافت نکند فرزندش بیشتر احتمال دارد که در کودکی به نرمی استخوان دچار شود. البته اگر کودک بعد از تولد ویتامین دی کافی دریافت کند این خطر کاهش می‌یابد.

ویتامین دی و نور خورشید

کودکان نیاز دارند نور آفتاب به پوستشان بخورد تا بدنشان ویتامین دی بسازد. نور آفتاب حدود ۸۰ درصد ویتامین دی مورد نیاز کودک را تأمین می‌کند. 

محققان هنوز با قطعیت نمی‌دانند که کودکان روزانه چه مقدار نور آفتاب نیاز دارند تا سطح ویتامین دی بدنشان کافی باقی بماند. اما قدر مسلم این است که میزان نور موردنیاز به منطقه زندگی شما و فصل سال بستگی دارد.

 میزان نور مورد نیاز تا حدی به رنگ پوست هم وابسته است. افرادی که رنگ طبیعی پوستشان تیره‌تر است حدود سه تا شش برابر افراد با پوست روشن به نور خورشید نیاز دارند تا بدنشان ویتامین دی کافی تولید کند.

فرقی نمی‌کند کجا زندگی می کنید، در هر حال باید مراقب باشید چه مقدار نور مستقیم خورشید به پوست کودک می‌خورَد. نور زیاد می‌تواند باعث آفتاب‌سوختگی، آسیب به پوست و حتی سرطان پوست شود. به همین دلیل باید در مواجهه با نور مستقیم آفتاب محافظت کافی را انجام داد.

در ماه‌های تابستان، به‌ویژه از ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، مطمئن شوید کودک نکات ایمنی قرارگرفتن در نور آفتاب را رعایت کرده باشد. یعنی ضدآفتاب زده باشد، کلاه و عینک آفتابی داشته باشد، لباسش بدن او را در برابر تابش مستقیم بپوشاند، و به سایه دسترسی داشته باشد.

برای داشتن اطلاعات دقیق‌تر در مورد این که فرزندتان به چه مقدار نور مستقیم نیاز دارد با پزشکش مشورت کنید.

 

ویتامین دی و مواد غذایی

غذا معمولاً نمی‌تواند همه ویتامین دی موردنیاز کودکان را تأمین کند. اما مصرف غذاهای سرشار از ویتامین دی می‌تواند در کنار نور آفتاب ذخیره ویتامین دی کافی برای کودک ایجاد کند. 

غذاهایی که به طور طبیعی حاوی ویتامین دی هستند عبارت‌اند از ماهی‌های چرب (مانند سالمون، شاه‌ماهی، ماهی قباد، ماهی شیر، ساردین)، جگر، قارچ و زرده تخم‌مرغ.

بعضی از مواد غذایی نیز حاوی ویتامین دی افزوده هستند، مانند برخی فرآورده‌های لبنی، غلات صبحانه و مارگارین. ضمناً همه انواع شیرخشک هم ویتامین دی دارد.

ورزش به تولید ویتامین دی در بدن کودک کمک می‌کند. بهترین بهانه برای برخورداری فرزندتان از تابش خورشید فعالیت و ورزش روزانه در فضای باز است.

 

کمبود ویتامین دی

در شرایط زیر ممکن است کودک به کمبود ویتامین دی دچار شود:

·       طوری به او لباس پوشانده شود که نور مستقیم هیچ‌وقت به هیچ قسمتی از پوستش نخورد.

·       بیشتر اوقات در فضای بسته باشد و به ندرت در معرض آفتاب قرار بگیرد.

·       دچار نوعی بیماری باشد که بر سطح ویتامین دی بدن تأثیر منفی دارد، مانند بیماری‌های کبد و کلیه، یا بیماری‌هایی که جذب مواد مغذی را با اختلال مواجه می‌کند، مانند بیماری سلیاک یا سفتی مخاط بدن.

·       دارویی مصرف می‌کند که سطح ویتامین دی را کاهش می‌دهد.

·       پوستش تیره است.

·       از شیر مادر تغذیه می‌کند و مادر دچار کمبود ویتامین دی است.

کمبود ویتامین دی خود را به صورت نرمی استخوان، تأخیر در رشد حرکتی (مانند راه‌رفتن و حرکت‌دادن اندام‌ها)، ضعف عضلات و ماهیچه‌ها، درد، و ترک و شکستگی استخوان نشان می‌دهد.

 

درمان کمبود ویتامین دی کودکان

اگر نگران هستید که فرزندتان دچار کمبود ویتامین دی شده است، یا باردار هستید و فکر می‌کنید ویتامین دی بدنتان کم است، با پزشک مشورت کنید.

پزشک احتمالاً آزمایش خون می‌نویسد. آزمایش خون بهترین راه بررسی میزان ویتامین دی بدن است.

اگر کمبود ویتامین دی شما یا کودک خفیف باشد، پزشک به احتمال زیاد فقط می‌گوید که لازم است نور آفتاب بیشتری دریافت کنید.

اما اگر کمبود ویتامین دی شدید باشد، پزشک در کنار توصیه به نور آفتاب برای شما یا کودک مکمل هم تجویز می‌کند.

اگر امکان برخورداری از نور آفتاب برایتان فراهم نباشد، احتمالاً پزشک فقط مکمل تجویز کند. مکملی که تجویز می‌کند ممکن است فقط یک بار مصرف شود یا دوره چندهفته‌ای یا چندماهه داشته باشد.

در زمینه مکمل‌های ویتامین دی از متخصص تغذیه هم می‌توانید مشورت بگیرید.

هرگز برای تأمین ویتامین دی بدن خود از دستگاه‌های سولاریوم (برنزه‌کننده پوست) استفاده نکنید. استفاده از دستگاه‌های سولاریوم در بیشتر کشورها با محدودیت یا ممنوعیت همراه است. این دستگاه‌ها می‌تواند سرطان پوست ایجاد کند.

 

ویتامین دی، بارداری و شیردهی

ذخیره ویتامین دی جنین در دوران بارداری افزایش پیدا می‌کند اما با تولد کم می‌شود و لازم است ویتامین دی از راه تابش خورشید و تغذیه تأمین شود.

کودکانی که از شیر مادر تغذیه می‌شوند از شیری که می‌خورند ویتامین دی قابل‌توجهی دریافت نمی‌کنند چون مقدار ویتامین دی در شیر مادر کم است. و اگر خود مادر هم کمبود ویتامین دی داشته باشد، شیر او کلاً فاقد ویتامین دی خواهد بود.

معمولاً توصیه می‌شود که اگر کودکی که از شیر مادر تغذیه می‌شود یکی دیگر از زمینه‌های کمبود ویتامین دی را هم داشته باشد (مانند پوست تیره)، روزانه حتماً به میزان ۴۰۰ واحد بین‌المللی یا ۱۰ میکروگرم مکمل ویتامین دی مصرف کند. اگر فکر می‌کنید فرزندتان در معرض کمبود ویتامین دی قرار دارد با پزشک مشورت کنید.

میزان ویتامین دی در شیرخشک بیشتر از شیر مادر است، بنابراین کودکانی که از شیرخشک تغذیه می‌شوند معمولاً نیازی به مکمل ویتامین دی ندارند.

 

منبع: raisingchildren.net.au