آنچه لازم است درباره یُد بدانیم؟
نکات کلیدی
- عنصر ید در رشد و سلامت جسمی و ذهنی نقش مهمی دارد.
- مهم‌ترین غذاهای حاوی ید عبارت است از نان، ماهی و میگو، تخم‌مرغ، سبزیجات و صیفی‌جات و میوه‌جات، گوشت و لبنیات.
- میزان ید موردنیاز شما به سن و نیز به این که باردار یا شیرده هستید یا نه بستگی دارد.
- برای این که مطمئن شوید خود و خانواده‌تان یُد کافی دریافت می‌کنید با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنید.
یُد چیست؟
عنصر ید یکی از مواد مغذی ضروری برای انسان است. ید در رشد و سلامت ذهنی و جسمی نقش مهمی دارد، البته ما فقط به مقدار کمی ید نیاز داریم نه انبوهی از آن.
عنصر ید به صورت طبیعی در آب دریا و در خاک بعضی مناطق وجود دارد.
عنصر ید در موجودات دریایی (مانند ماهی، میگو و جلبک) هم یافت می‌شود. گیاهانی که در خاک یددار رشد کرده‌اند و دام‌هایی که از علوفه زمین‌های یددار تغذیه کرده‌اند نیز دارای ید هستند.
ید به صورت استاندارد به برخی مواد غذایی مانند نمک و نان‌های کارخانه‌ای افزوده می‌شود.
چرا به ید نیاز داریم؟
غده تیروئید بدن ما برای این که بتواند هورمون‌هایی را که متابولیسم و رشد را کنترل می‌کنند بسازد به ید نیاز دارد.
اگر کودکان و بزرگسالان در رژیم غذایی خود ید کافی دریافت نکنند ممکن است دچار کمبود یا فقر ید شوند. کمبود ید باعث بزرگ‌شدن غده تیروئید می‌شود. بزرگ‌شدن غده تیروئید، که به آن گواتر هم گفته می‌شود، می‌تواند عوارض زیر را ایجاد کند:
- اختلال در تولید هورمون
- دشواری تنفس و بلع غذا
- پرکاری تیروئید، که خود عوارضی مانند افزایش وزن، خشکی پوست، ریزش مو، خستگی، عدم‌تحمل سرما، و افسردگی دارد.
- توقف رشد و ناتوانی ذهنی
نقش مهم ید در دوران بارداری و شیردهی
در دوران بارداری، غده تیروئید بدن زنان باید بیشتر از معمول کار کند. دلیلش این است که هورمونی که این غده تولید می‌کند در رشد مغز و سیستم عصبی جنین نقش مهمی دارد.
به دلیل کار اضافه‌ای که غده تیروئید در دوران بارداری انجام می‌دهد، زنان در این دوره به ید بیشتری نیاز دارند تا دچار کمبود ید نشوند.
کمبود یا فقر ید در دوران بارداری می‌تواند عوارضی مانند سقط جنین، مرده‌زایی، و ناتوانی ذهنی نوزاد در پی داشته باشد.
پس از تولد، نوزاد یُد موردنیاز خود را (که برای رشد مغز و سیستم عصبی استفاده می‌شود) از راه شیر مادر تأمین می‌کند. به همین دلیل، کمبود ید در مادران شیرده ممکن است نوزاد را در معرض خطر قرار دهد.
اگر باردار هستید، قصد بارداری دارید یا شیر می‌دهید، معمولاً توصیه می‌شود که روزانه ۱۵۰ میکروگرم مکمل ید مصرف کنید. البته اگر مشکل تیروئید دارید یا داشته‌اید، قبل از مصرف مکمل حتماً با پزشک مشورت کنید.
بیشتر مکمل‌های بارداری حاوی ید هم هستند. بنابراین مواد تشکیل‌دهنده مکملی را که مصرف می‌کنید بخوانید تا مطمئن شوید روزانه به میزان کافی ید دریافت می‌کنید. اگر مطمئن نیستید، با پزشک مشورت کنید.
غذاهای حاوی ید
در طول هفته حتماً از غذاهای زیر مصرف کنید تا مطمئن شوید خود و خانواده‌تان ید کافی دریافت می‌کنید:
- نان بسته‌بندی: توجه کنید که نان‌های ارگانیک، نان‌های بی‌نمک، نان‌های باز، و پودر نان که جهت تهیه نان در منزل استفاده می‌شود ممکن است حاوی ید نباشند. برای این که بدانید نانی که تهیه می‌کنید حاوی ید است یا خیر برچسب کالا را بخوانید یا از فروشنده بپرسید.
- ماهی و میگو: متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که افراد هفته‌ای دو سه وعده غذای دریایی مصرف کنند. اما اگر باردار هستید لازم است در انتخاب ماهی دقت کنید. بعضی ماهی‌ها، مانند ماهی تون، نسبت به سایر ماهی‌ها مقدار جیوه بیشتری دارند. کنسرو ماهی ساردین و جلبک دریایی مناسب‌ترین منبع دریافت ید هستند.
- تخم‌مرغ، سبزیجات و صیفی‌جات، گوشت و لبنیات: البته میزان ید موجود در این محصولات می‌تواند بسیار متغیر باشد.
افرادی که سبک تغذیه‌ای وگان را دنبال می‌کنند به احتمال زیاد لازم است برای تأمین ید مورد نیاز خود مکمل ید، شیرسویای غنی‌شده با ید یا جلبک دریایی مصرف کنند.
افراد مختلف به چه میزان ید نیاز دارند؟
مقدار توصیه شده دریافت روزانه ید توسط سازمان جهانی بهداشت به شرح زیر است:
- کودکان صفر تا پنج‌سال: روزانه ۹۰ میکروگرم
- کودکان شش تا دوازده‌سال: روزانه ۱۲۰ میکروگرم
- بالغین بالای دوازده‌سال: روزانه ۱۵۰ میکروگرم
- زمان باردرای: روزانه ۲۵۰ میکروگرم
- زنان شیرده: روزانه ۲۵۰ میکروگرم
چرا افراد به کمبود ید دچار می‌شوند؟
یکی از دلایلش ممکن است این باشد که خاک برخی مناطق از نظر ید فقیر است و سبزیجات و صیفی‌جاتی که در این مناطق رشد می‌کند حاوی ید نیست.
از طرف دیگر، بسیاری از خانواده‌ها سعی می‌کنند نمک مصرف نکنند یا خیلی کم مصرف کنند. بسیاری از خانواده‌ها به جای نمک یددار از نمک دریا یا نمک معمولی استفاده می‌کنند که حاوی ید نیست. بنابراین ید موردنیاز افراد تأمین نمی‌شود.
مصرف بیش از اندازه ید
مصرف بیش از اندازه ید غیرممکن نیست، اما این که یک نفر بتواند ید را آن قدر اضافه مصرف کند که او را به خطر بیندازد کار سختی است. مثلاً، فرزندتان باید در یک وعده بتواند یک‌کیلوگرم پنیر، یا ۲۵ عدد تخم‌مرغ آبپز، یا ۵ لیوان شیر بخورد تا مقدار خطرناکی ید وارد بدنش شود.
بعضی داروها یا مکمل‌ها ممکن است حاوی مقدار زیادی ید باشند.
بعضی افراد نسبت به مصرف اضافه ید حساس‌ترند چون غده تیروئیدشان با مشکل مواجه می‌شود.
منبع: raisingchildren.net.au
به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟
ارسال نظر
آنچه لازم است درباره یُد بدانیم؟
