راه‌کارهایی برای تسکین درد رویش دندان در کودکان نوپا
درد و اذیت رویش دندان فقط مال یک سال اول نیست. کودکان نوپا هم هنوز دارند دندان در می‌آورند و در نتیجه آن ممکن است علائم ناخوشایندی را تجربه کنند. الگوی رویش دندان در کودکان مختلف با هم فرق می‌کند.
بعضی از کودکان تا یک‌سالگی هنوز هیچ دندانی ندارند، و بعضی دیگر تعداد زیادی از دندان‌هایشان در آمده است. البته رویش اولین دندان در بیشتر کودکان بین چهار تا هفت‌ماهگی اتفاق می‌افتد.
رویش دندان در کودکان نوپا گاهی اوقات با درد محسوس همراه است. درد رویش دندان معمولاً برای دندان‌های آسیا بیشتر است، چون این دندان‌ها بزرگترند و نوک‌تیز هم نیستند. بعضی دیگر از کودکان نوپا هم نسبت به درد کمتر حساس‌اند و از رویش دندان کمتر اذیت می‌شوند (شاید هم آن قدر سرگرم بازی و بازی‌گوشی هستند که درد دندان یادشان می‌رود!).
به هر حال این موضوع در کودکان مختلف با هم فرق می‌کند. در این مقاله راه‌کارهایی را برای کمک به دندان درآوردن کودک ارائه می‌دهیم.
آیا رویش دندان باعث بیمارشدن کودک می‌شود؟
بعضی از والدین گفته‌اند که فرزندشان موقع دندان درآوردن علائم دیگری مانند اسهال، تب شدید، یبوست، سرفه، تهوع، قرمزی پوست (در جایی غیر از صورت) یا آبریزش بینی داشته است. حتی شاید شنیده باشید که می‌گویند افزایش بزاق در دوران رویش دندان باعث شل‌شدن مدفوع یا حساسیت پوست در ناحیه پوشک می‌شود. اما نظر متخصصان، از جمله آکادمی پزشکان اطفال آمریکا این است که این علائم ربطی به دندان درآوردن ندارد.
ساده‌ترین توضیحی که می‌توان برای چنین علائمی پیدا کرد این است که کودک در سن شش‌ماهگی تا یک‌سالگی زیاد مریض می‌شود. این سن، سن دندان درآوردن هم هست. ولی نباید این دو را به هم ربط داد. از طرف دیگر، کودکی که دارد دندان درمی‌آورد ممکن است برای تسکین لثه‌اش هر چیزی را وارد دهان خود کند، که خود این کار می‌تواند باعث ورود انگل و میکروب به بدنش شود.
علاوه بر همه اینها، آنتی‌بادی‌ها یا همان پروتئین‌های ضدبیماری که کودک در هنگام تولدش از بدن مادر دریافت کرده است، در شش ماهگی تمام می‌شود. از این سن به بعد، سیستم ایمنی بدن خود کودک باید به تولید آنتی‌بادی و مبارزه با عوامل بیماری‌زا بپردازد. اما از آنجا که رشد سیستم ایمنی هنوز کامل نشده است، مبارزه بدن با بیماری‌هایی مانند عفونت گوش یا عفونت مجاری ادراری ممکن است در این سن سخت‌تر باشد.
چگونه فرزندم را که دارد دندان در می‌آورد آرام کنم؟
چیزی برای جویدن و دندان‌زدن در اختیارش بگذارید، مانند یک شیء لاستیکی یا چوبی یا اسباب‌بازی‌های دندانی. یا می‌توانید حوله تمیزی را در یخچال (نه در فریزر) بگذارید تا خنک شود و آن را به کودک بدهید.
یک دو دقیقه با انگشت تمیز لثه کودک را با ملایمت ماساژ دهید، و انگشتتان را در ناحیه‌ای که دندان دارد در می‌آید روی لثه‌اش فشار دهید تا موقتاً دردش تسکین پیدا کند.
اگر فرزندتان غذای جامد می‌خورد به او غذای سرد بدهید. مثلاً حریره یا فرنی سرد می‌تواند درد کودک را تسکین دهد.
اگر سن کودک بیشتر از شش‌ماه است و درد او با هیچ روش دیگری تسکین پیدا نمی‌کند، ممکن است دکتر اجازه دهد که به او مسکن بدهید. برای آگاهی از مقدار مجاز استامینوفن و ایبوپروفن در کودکان به مطالب مربوط به آن مراجعه کنید. به طور کلی، در کودکان دوساله و کوچکتر، قبل از دادن هر گونه مسکنی حتماً با دکتر مشورت کنید و مقدار دقیق آن را رعایت کنید.
چه چیزهایی برای کودکی که دارد دندان در می‌آورد خطرناک است؟
مسکن‌ها و محصولات زیر برای کودکان نوباوه و نوپا خطرناک است:
- آسپیرین: برای تسکین درد کودک به او آسپیرین ندهید (یا روی لثه‌اش نمالید). آسپیرین در این سن می‌تواند عوارضی داشته باشد، مانند سندرم رِی، که اگر چه رایج نیست اما مرگبار است.
- کرم‌ها و ژل‌های رویش دندان: سازمان غذا و داروی ایالات متحده توصیه می‌کند که والدین برای فرزندانشان از کرم‌ها و ژل‌های رویش دندان استفاده نکنند، به‌خصوص کرم‌ها و ژل‌هایی که حاوی بِلادونا، بَنزوکائین یا لیدوکائین است. چنین محصولاتی برای نوزدان و نوباوگان عوارضی مانند حمله عصبی، مشکلات تنفسی، و کاهش شدید اکسیژن خون به همراه دارد. از اینها گذشته، ژل و کرم فقط یکی دو دقیقه روی لثه باقی می‌ماند و خیلی سریع پاک می‌شود و در دستگاه گوارش کودک قرار می‌گیرد. بنابراین این محصولات واقعاً فایده‌ای هم ندارد.
- گردنبند دندانی: این نوع ابزارها یا اسباب‌بازی‌ها خطرناک است چون ممکن است بند آن دور گردن کودک بپیچد و او را با خطر مواجه کند.
چه کار کنم فرزندم که دارد دندان در می‌آورد بهتر بخوابد؟
بسیاری از والدین می‌گویند که رویش هر دندان تازه باعث می‌شود کودک شب‌ها با گریه از خواب بیدار شود یا حتی شب‌ها اصلاً خوابش نبرد. اگر شما هم با چنین مشکلی مواجه شده‌اید و نمی‌دانید چه کار کنید تا کودک همه شب را بدون بیدارشدن بخوابد، نکات زیر می‌تواند راهگشا باشد:
- برنامه معمول و همیشگی را به هم نزنید: به هم زدن برنامه خواب کودک، حتی اگر فقط چند شب باشد، بعدها برایتان مشکلات بزرگتری ایجاد می‌کند. بنابراین حتی اگر کودک بدخواب یا بی‌خواب شده است زمان رفتن به رختخواب را تغییر ندهید، و برای آرام‌کردن او از تکنیک‌های آرام‌کردن کودک برای خواب استفاده کنید.
- سعی کنید کودک عادت‌ها و وابستگی‌های تازه‌ای پیدا نکند: وقتی کودک بارها از خواب بیدار می‌شود، شاید دلتان بخواهد برای آن که زودتر او را بخوابانید بغلش کنید و راه بروید یا تکانش دهید. اما این کار می‌تواند عادت جدیدی در کودک ایجاد کند و باعث شود او دیگر بدون این کارها نخوابد. بهتر این است که وقتی کودک شب از خواب بیدار شد، اول یکی دو دقیقه صبر کنید و ببینید آیا دوباره خوابش می‌برد یا نه. اگر خوابش نبرد، برای آن که دوباره او را بخوابانید سعی کنید کمترین تعامل و تحرک را ایجاد کنید. ممکن است حتی یک نوازش کوتاه یا دو سه کلمه آرامش‌بخش برای خواباندن او کافی باشد و نیازی نباشد کودک را از جایش بلند کنید و در بغل بگیرید.
- یادتان باشد که این شرایط موقتی است: بدخوابی هم برای خود کودک مشکل‌ساز است و هم برای والدین بی‌خواب‌شده او. اما دندان درآوردن کودک هم مثل همه مراحل رشد او یک وضعیت موقتی است و خیلی زود سپری می‌شود. بنابراین، احتمالاً بعد از چند روز همه چیز به حالت عادی برمی‌گردد و همه می‌توانند شب‌ها با خیال راحت بخوابند.
- کودک را پیش دکتر ببرید: اگر بدخوابی و بی‌خوابی کودک ادامه پیدا کرد، او را پیش دکتر ببرید تا احتمالات مختلف را بررسی کند. همچنین می‌توانید از دکتر بپرسید که آیا لازم است پیش از خواب به کودک مسکن بدهید یا نه. گاهی اوقات دکتر اجازه می‌دهد که پیش از خواب به فرزندتان مقدار مشخصی استامینوفن کودک یا ایبوپروفن کودک بدهید تا شب را راحت بخوابد و بیدار نشود.
چه زمانی باید فرزندم را به خاطر رویش دندان پیش پزشک ببرم؟
اگر تب فرزندتان بیش از ۲۴ ساعت طول کشیده، یا اگر سن فرزندتان کمتر از سه ماه است ولی تب بالای ۳۸ درجه دارد، حتماً او را پیش پزشک ببرید.
همچنین اگر در فرزندتان علائم نگران‌کننده‌ای دیدید، مانند بی‌حالی، قرمزی بی‌دلیل پوست، کم‌اشتهایی، تهوع، یا اسهال، او را پیش پزشک ببرید. شل‌شدن مدفوع و بالاآوردن می‌تواند باعث کم‌آبی بدن کودک شود. این حالت برای کودکان نوباوه بسیار خطرناک است.
منبع: babycenter.com
