علت افسردگی در نوجوانان
دانیال پندی
امتیاز مقاله:
۰ از ۰ رای
امتیاز مقاله:
۰ از ۰ رای
«افسردگی» یکی از مشکلات جدی و شایع نوجوانان است که ممکن است به احساس غم، بدخُلقی و ازدست‌رفتن علاقه‌های فردی منجر شود.
افسردگی نحوه‌ی فکرکردن فرزند نوجوان شما و احساسات و رفتارهایش را نیز تغییر خواهد داد. افسردگی مشکلی شایع و رایج برای تمامی رده‌های سنی است و ممکن است در هر سن و موقعیتی، مشکلاتی را برای فرد مبتلا ایجاد کند اما نوجوانان، به علت ناپختگی، ممکن است سخت‌تر بتوانند احساسات خود را کنترل و تنظیم کنند.
افسردگی در نوجوانان چه دلایلی دارد؟
مواردی مانند فشار همسالان، انتظارات تحصیلی خانواده و مدرسه از بچه‌ها و تغییرات بدنی و فیزیولوژی ممکن است در نوجوانان احساس غم ایجاد کند. این احساس غم برای برخی از نوجوانان زودگذر است، اما برای بعضی از آن‌ها بیش از یک احساس زودگذر است و به‌مرور به نشانه‌های افسردگی تبدیل می‌شود.
عوامل زیر از علت‌های شایع افسردگی در نوجوانان است، اما شاید به‌طور دقیق نتوانیم تشخیص دهیم که کدام‌یک از آن‌ها در ابتلای نوجوانان به افسردگی تأثیر بیشتری دارد:
مشکلاتی که به ضعف اعتماد‌به‌نفس و احساس افسردگی منجر می‌شود؛ مانند چاقی، شکست‌های تحصیلی پیاپی، قرارگرفتن در معرض قلدری و فشار همسالان و تلاش برای یافتن هویت مستقل.
قرارگرفتن در معرض خشونت یا شاهد خشونت بودن؛ اختلاف‌ها و تنش‌های پدرومادر یکی از علت‌های مهم افسردگی و اضطراب در نوجوانان است. اگر این تنش‌ها به خشونت خانگی نیز بینجامد، احتمال ابتلا به افسردگی در نوجوان به بالاترین میزان خواهد رسید.
مشکلات مرتبط با نقص توجه و بیش‌فعالی؛ نقص توجه و بیش‌فعالی که عموماً آن را به ADHD می‌شناسند، از علت‌های مهم شکست تحصیلی دانش‌آموزان در تمام مقاطع تحصیلی است. شکست‌های تحصیلی مداوم و انتظاری که پدرومادر و اطرافیان از درس‌خواندن بچه‌ها دارند ممکن است به افسردگی آن‌ها منجر شود.
بیماری زمینه‌ای نوجوان یا یکی از اطرافیان نزدیک او؛ بیماری‌هایی مانند سرطان اطرافیان یا خود نوجوان احساس عمیقی از غم و ترس از‌دست‌دادن را در نوجوان ایجاد می‌کند و اگر از پس این اضطراب عمیق برنیاید، ممکن است به افسردگی مبتلا شود.
ویژگی‌های شخصیتی؛ خود‌پنداره‌ی ضعیف، وابستگی شدید، خودسرزنشگری و بدبینی ویژگی‌هایی است که افکار نوجوان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد و مانند عینکی در برابر چشم او قرار می‌گیرد که از دریچه‌ی آن به دنیای اطرافش نگاه می‌کند. به‌طور مثال ممکن است نوجوانی در یک امتحان نتیجه‌ی مطلوبی نگیرد، اما آن را شکستی موقتی در نظر می‌گیرد و برای جبران آن تلاش می‌کند، اما نوجوانی که بدبین است و خودسرزنشگری دارد، پس از این شکست، ناامید می‌شود و به‌دست‌آوردن موفقیت دوباره را ناممکن می‌بیند.
نشانه‌های افسردگی در نوجوانان
نکته‌ای که درمورد مشکلات سلامت روان مطرح می‌شود، زدن برچسب «اختلال» به این مشکلات است. باید در نظر داشته باشیم که هر گونه نشانه‌ای از احساس غم یا بدخلقی به معنای ابتلا به افسردگی نیست. افسردگی نشانه‌های مخصوص به خودش را دارد که در دو دسته‌ی «هیجانی» و «رفتاری» قرار می‌گیرند:
الف) نشانه‌های هیجانی:
- احساس ناراحتی و غم که به گریه‌کردن بی‌دلیل منجر شود؛
- احساس خستگی بی‌دلیل؛
- از کوره در رفتن سر هر مسئله‌ی جزیی؛
- احساس ناامیدی و پوچی؛
- احساس درماندگی، سردرگمی و کلافگی؛
- از‌دست‌دادن علاقه به فعالیت‌هایی که قبلاً مطلوب بوده و لذت‌نبردن از آن‌ها؛
- درگیری‌های مداوم و پرتکرار با دوستان و خانواده؛
- احساس گناهکاری و بی‌ارزش بودن.
ب)نشانه‌های رفتاری:
- خستگی و نداشتن انرژی برای فعالیت‌های روزمره؛
- بی‌خوابی یا پرخوابی بیش از اندازه؛
- تغییر عادت در خوردن به‌شکل پرخوری یا کم‌خوری؛
- دردهای بدنی پراکنده‌ی بدون علت؛
- گوشه‌گیری اجتماعی؛
- رفتارهای پرخاشگرانه و آسیب‌زننده.
توجه داشته باشید که این‌ها صرفاً نشانه‌هایی هستند که باید به آن‌ها توجه کنید، اما تشخیص یک اختلال کاری تخصصی است که فقط باید آن را به عهده‌ی درمانگر بگذارید.
دختران و پسران در ابتلا به افسردگی چه تفاوت‌هایی دارند؟
پژوهش‌ها نشان می‌دهد پس از 12 سالگی، دختران دو برابر پسران نشانه‌های افسردگی را نشان می‌دهند. این مسئله ممکن است دلایل مختلفی داشته باشد، از جمله تأثیر هورمون‌های بلوغ و ویژگی‌های شخصیتی و مسائل فرهنگی که ممکن است تأثیر عوامل ایجاد‌کننده‌ی افسردگی را در میان دختران تشدید کند.
درمان افسردگی
اگر نگران افسردگی فرزند نوجوان خود هستید، نخستین گام برای حل مشکل گفت‌و‌گو درباره‌ی آن است. این ویدیو نشان می‌دهد که چگونه گفت‌و‌گو درباره‌ی این موضوع را با فرزندتان آغاز کنید و چطور آن را پیش ببرید.
اگر نشانه‌های افسردگی ادامه پیدا کند، شما در جایگاه پدر یا مادر باید به فرزندتان کمک کنید. احتمال اقدام به خودکشی در نوجوانان افسرده بیش از بزرگسالان است، بنابراین اگر شاهدِ پایداری اغلب نشانه‌های افسردگی در فرزندتان بودید و اگر این نشانه‌ها 6 ماه یا بیشتر طول کشید، حتماً به درمانگر مراجعه کنید تا فرآیند درمانِ نوجوانتان را به صورت تخصصی آغاز کند.
در کل در جایگاه پدرومادر باید تا جایی که می‌توانید عوامل زمینه‌ساز افسردگی را در محیط خانه و خانواده از بین ببرید. برای مثال:
انتظارات و توقعات سخت‌گیرانه از نوجوان‌ها را کنار بگذارید؛ به‌ویژه در زمینه‌ی تحصیلی.
اگر با همسرتان اختلاف دارید، سعی کنید فرزندتان شاهد گفتار یا رفتار خشونت‌آمیز شما نباشد. همچنین با مراجعه به متخصص تلاش کنید تا روابط خانوادگی خود را بهبود ببخشید.
سعی کنید با بهبود ارتباط با فرزندتان از او حمایت عاطفی کنید. نوجوانان از جهات مختلف در دوره‌‌ای پر‌اضطراب و پرچالش قرار دارند، حمایت عاطفی شما که منبع دلبستگی نوجوان هستید، می‌تواند احتمال ابتلا به انواع مشکلات سلامت روان را به میزان زیادی کاهش دهد.
