ترس بچه‌ها از رفتن به مهدکودک
بار اولی را که خودتان به مهدکودک رفتید به یاد می‌آورید؟ روزها و هفته‌های اول را چطور؟ بسیاری از شما ممکن است خاطرات چندان خوشایندی از آن روزها نداشته باشید و برعکس، ممکن است بعضی از شما لحظه‌های شیرینی را تجربه کرده باشید.
تعدادی از بچه‌ها برای رفتن به مهد راحت از پدرومادرشان جدا می‌شوند و تعدادی از بچه‌ها سخت؛ گروهی برای رفتن به مهدکودک شوق دارند و گروهی دیگر از رفتن به مهدکودک می‌ترسند.
اگر فرزند سه تا پنج‌ساله‌ای دارید که هر روز صبح می‌گوید نمی‌خواهد به مهدکودک برود، اشک می‌ریزد و برای ماندن در خانه و بودن در کنار شما پافشاری می‌کند، خواندن این مقاله را به شما توصیه می‌کنیم.
ترس بچه‌ها از مهدکودک عادی است یا غیرعادی؟
فرزند شما در هر کدام از مراحل رشد، متناسب با ویژگی‌های ذاتی‌اش و محیطی که در آن رشد می‌کند، تغییراتی را تجربه کرده و به این تغییرات واکنش‌هایی مختص به خودش را نشان می‌دهد. حضور شما در کنار فرزندتان که منبع امن او محسوب می‌شوید، تا دوره‌ی پیش از مهدکودک، برای فرزندتان ضروری است و بخشی از رشد طبیعی او به حساب می‌آید.
آنچه کودک در سال‌های ابتدایی زندگی به آن نیاز دارد دلبستگی سالم به مادر است؛ یعنی رابطه‌ی لمسی و عاطفی همیشگی و آرام‌بخشی که خیال کودک را از حضور امن‌ترین منبع زندگی‌اش آسوده می‌کند.
با گذشت زمان، همان کودکی که نیاز داشت از کنار مادر تکان نخورد، نیاز دارد تا فاصله‌ای سالم از مادر را تجربه کند و به کشف دنیای اطرافش بپردازد، و هم‌زمان خیالش راحت باشد که هر موقع وقتش رسید، به آغوش امن مادر برمی‌گردد.
یکی از بسترهایی که امکان این استقلال را برای کودک فراهم می‌کند «مهدکودک» است. فرزند شما تا پیش از رفتن به مهد، زمان زیادی را در کنار شما سپری می‌کرده؛ آن هم در محیط‌هایی که برایش شناخته‌شده بوده‌اند، پس بسیار طبیعی است که از فضای مهد که برایش جدید و ناشناخته است، بترسد و در برابر تعامل با بچه‌های دیگر و مربی‌ها مقاومت نشان دهد.
دلایل ترس کودک از مهدکودک:
- ناشناخته‌بودن محیط مهد؛
- نیاز کودک به امنیت؛
- آشنانبودن با بچه‌های دیگر؛
- آشنانبودن با مربی‌ها؛
- نیاز به خودتنظیمی برای همگام‌شدن با محیط جدید.
شیوه‌ی برخورد با ترس کودک از مهد:
احساس ترس یا دل‌تنگی فرزندتان را بپذیرید و از او نخواهید که این احساس‌های ناخوشایند را نداشته باشد.
با فرزندتان همدلی کنید.
شاید بپرسید چطور می‌توانیم با فرزندمان همدلی کنیم:
1.هم‌قد فرزندتان شوید و با او ارتباط چشمی برقرار کنید.
2.هر احساسی را که دارد مثل آینه به او برگردانید و برای این کار به نشانه‌های فیزیکی و جسمی فرزندتان اشاره کنید. مثل:
«قلبت داره تند می‌زنه. فکر می‌کنم ترسیده باشی، درسته؟/ صورتت قرمز شده. از چیزی عصبانی هستی؟»
3.از او بپرسید چه چیزی باعث شده که چنین احساسی داشته باشد.
4.موقعیت‌های مشابهی را برای او تعریف کنید. مثل: «می‌دونی چیه؟ من هم که هم‌سن تو بودم، اصلاً دوست نداشتم برم مهدکودک...» و شروع کنید به خاطره‌گویی از دوران مهدکودک خودتان.
5.صبوری کنید تا فرزندتان بتواند خودش را با محیط جدید همگام کند. هر چند روز که لازم است در حیاط مهد یا اتاق مادران بنشینید و اجازه دهید فرزندتان هر زمان که نیاز داشت به شما سر بزند. به‌مرور و با هماهنگی مربی، فاصله‌ی دیدارهایتان را بیشتر کنید. کمی بعد که فرزندتان آمادگی نسبی خداحافظی با شما را پیدا کرد، یک ساعت مانده به زمان پایان مهد با او خداحافظی کنید و باز هم به‌مرور زمان خداحافظی را زودتر کنید تا زمان پذیرش فرزندتان کم‌کم عقب بیاید و به صبح، یعنی زمان شروع مهدکودک، برسد.
6- نشانه‌ای از خود مثل گردن‌بند، دست‌بند یا عکسی کوچک را به فرزندتان بدهید و به او بگویید زمانی که او در مهد بازی می‌کند به یاد همدیگر هستید.
7- در ساعت‌های خارج از زمان کاری مهد و با هماهنگی مربی به کلاس فرزندتان بروید تا در ذهن او، محیط ناآشنای کلاس با امنیت حضور مادر ترکیب شود و به این نتیجه برسد که آنجا هم مکان امنی است و می‌تواند با خیال آسوده به آن اعتماد کند.
8- در خانه، با فرزندتان درباره‌ی فعالیت‌های مهدکودک، دوستان جدید و مربی‌ها حرف بزنید.
9- قصه‌ها زبان گفت‌وگو با کودکان‌اند. می‌توانید از کتاب‌های مرتبط با این موضوع کمک بگیرید و آن‌ها را برای فرزندتان بخوانید.
- روزی که مامان به مهدکودک آمد/ انتشارات چشمه(کتاب چ)
- اگر از مدرسه خوشم نیاد چی؟/ انتشارات نردبان
- بازی کنیم با هم تو مهدکودک/ انتشارات افق؛ کتاب‌های فندق
- من و خواهرم دور از هم/ انتشارات پرتقال
- پیش‌دبستانی، من دارم می‌آیم!/ انتشارات مهرسا
مدت زمانی که طول می‌کشد تا هر کودک به مهدکودک عادت کند، متفاوت است و گاهی برای برخی از کودکان سه، چهار ماه طول می‌کشد. بدانید که ترس کودک از مهد کودک و سخت جدا‌شدن او از مادر بخشی از فرآیند رشد طبیعی اوست که به دلیل نیاز او به امنیت محیط پیش می‌آید و اغلب با صبوری و همراهی شما و مربیان، فرزندتان از این دوره نیز گذر می‌کند و جذب‌شدن او به مهدکودک نیز فرآیند خود را طی می‌کند.
