ذائقه سازی کودک برای انتخاب کتاب
کتاب‌های کودکان را معمولاً پدرومادرها انتخاب می‌کنند. به همین دلیل می‌توانیم بگوییم ما پدرومادرها هستیم که از همان ابتدا، سلیقه و ذائقه‌ی فرزندمان نسبت به کتاب را می‌سازیم.
در دوران کودکی فرزندمان، ماییم که بر آنچه می‌خواند نظارت داریم و او را راهنمایی می‌کنیم که چه کتابهایی را انتخاب کند، اما هنگامی که فرزندمان به نوجوانی می‌رسد، سلیقه‌ی ما و آنچه می‌گوییم تأثیر چندانی بر انتخاب‌های او نمی‌گذارد و شاید بیشترین کاری که ما می‌توانیم انجام دهیم این باشد که نظرمان را با او در میان بگذاریم و به او مشورت بدهیم. بنابراین فرصت ما برای شکل‌دادن به ذائقه‌ی فرزندانمان محدود است.
ذائقه سازی کودک برای انتخاب کتاب با چیزهایی شکل می‌گیرد که دور و بر او و در دسترس اوست. پس در حقیقت، محیطی که ما برای کودک فراهم می‌کنیم، ذائقه‌ی او را می‌سازد.
وجود کتابخانه در محیط زندگی کودک بسیار مهم است. از آنجایی‌که معمولاً اشیای ارزشمند را در ویترین قرار می‌دهیم، می‌توانیم با قراردادن کتاب در کتابخانه این پیام را به کودک منتقل کنیم که کتاب بسیار ارزشمند است. با گذاشتن کتاب‌ها در کتابخانه، ویترینی می‌سازیم که کودک هر روز بارها از جلوی آن رد می‌شود و تکرار این اتفاق او را کنجکاو و علاقه‌مند می‌کند. داشتن کتابخانه از بدو تولد در محیط خانه، کودک را به این باور می‌رساند که کتابخانه و هر آنچه در آن است، بسیار ارزشمند است.
در این نوشتار برآنیم تا با هدف ذائقه‌سازی، کتابهایی را معرفی کنیم که بهتر است در کتابخانه‌ی فرزندمان باشد. شاید بد نباشد که به مقاله معیارهای انتخاب کتاب خوب برای کودکان هم سری بزنید.
ادبیات کهن
کودکان با خواندن کتاب‌های ادبیات کهن درمی‌یابند که ادبیات فارسی ریشه‌دار است و قدمت بسیاری دارد و علاوه بر این، به کمک ادبیات کهن با بخشی از تاریخ آشنا می‌شوند. برای مثال وقتی شاهنامه و گلستان سعدی می‌خوانند، با سبک زندگی و گفتار انسان‌ها در سال‌های دور آشنا می‌شوند. قصه‌های شاهنامه و کلیله و دمنه نمونه‌هایی از این دسته کتاب‌ها به شمار می‌روند که البته برای خردسالان مناسب نیستند.
شعر
اهمیت خواندن کتاب‌های شعر در آشنا‌کردن کودکان با سطح بالاتری از ادبیات است. شعرها به این دلیل که ضرباهنگ دارند، بیشتر در حافظه‌ی کودکان می‌مانند و تأثیر عمیق‌تری بر آنها می‌گذارند.
کتابهایی با مضامین لطیف و دل‌گرم‌کننده
این نوع کتاب‌ها که سرشار از ترویج مهربانی، دوستی، همدلی و کمک به دیگران‌اند بهترین انتخاب برای کتاب‌های قبل از خواب به شمار می‌آیند. برای کتابخوانی‌های خانوادگی نیز بسیار مناسب‌اند و خواندنشان لحظات بسیار خاطره‌انگیزی را رقم می‌زند.
زندگی‌نامه
زندگی‌نامه‌ها بسیار پندآموز، انگیزه‌دهنده و امیدوارکننده‌اند و فرزندانمان را با انسانهای تأثیرگذار در تاریخ آشنا می‌کنند و بی‌اغراق برای آنها درس‌های فراوانی مرتبط با زندگی روزمره خواهند داشت. چنین کتابهایی کودک را با ابعاد مختلف زندگی بزرگان و انسانهای موفق آشنا می‌کنند و کودک در سیر خواندنِ کتاب متوجه می‌شود که آن فرد در طول زندگی‌اش با چه سختی‌ها و فراز و نشیب‌هایی مواجه شده و چگونه با صبر و تلاش توانسته از پس آنها برآید. به همین دلیل، معمولاً خواندن زندگی‌نامه‌ها تاب‌آوری کودکان را نیز تقویت می‌کند.
کتاب‌های تعاملی
این کتاب‌ها معمولاً فعالیت‌هایی دارند که کودک را به مشارکت وامی‌دارند و داستان آنها با همکاری و همراهی خود کودک پیش می‌رود.
این کتاب‌ها با برقراری ارتباط دوطرفه، کودک را به کتابخوانی علاقه‌مند می‌کنند و خلاقیت او را پرورش می‌دهند.
کتاب‌های تعاملی بیشتر برای خردسالان مناسب‌اند.
کتاب‌های طنز
کتاب باید لذت‌بخش و سرگرم‌کننده باشد، کتاب‌های طنز با محتواهایی که دارند، به‌ویژه در لحظات سخت زندگی، بسیار کارآمد و مفیدند. این کتاب‌ها موجب دوستی کودکان با کتاب و در عین حال جذاب‌تر‌شدن کتابخانه می‌شوند.
کتاب‌های مرجع
کتابهایی مثل دایره‌المعارف‌ها و لغت‌نامه‌ها کودک را با کتاب‌های مرجع آشنا می‌کنند و کتابخانه را به محلی برای مراجعه تبدیل می‌کنند. داشتن و خواندن چنین کتابهایی این باور را در کودک به وجود می‌آورد که کتاب‌ها پر از اطلاعات جدید و ناشناخته‌اند و می‌توانیم به کمک آنها اطلاعات خود را بیشتر کنیم و مطالب جدیدی یاد بگیریم.
کتابهایی مرتبط با فرهنگ ایرانی و اسلامی:
با توجه به تعداد بسیار زیاد کتاب‌های ترجمه‌شده در مقایسه با کتاب‌های تألیفی در حوزه‌ی کودکان، داشتن کتاب‌های مرتبط با فرهنگ ایرانی و اسلامی در کتابخانه، کودک را با فرهنگ اسلامی-ایرانی و ادبیات فارسی آشنا می‌کند.
کتاب‌های تصویری
در کتاب‌های تصویری، روایت داستان را تصاویر بر عهده دارند. این کتاب‌ها یا اصلاً متن ندارند و یا متن بسیار کوتاهی دارند.
کتاب‌های تصویری خلاقیت کودکان را تقویت می‌کنند. این کتاب‌ها بازه‌ی سنی گسترده‌ای دارند و می‌توانیم بارها و بارها در دوره‌های سنی مختلف آنها را بخوانیم و جالب اینجاست که هر کس می‌تواند بسته به ادراکش از تصاویر، روایت خودش را داشته باشد.
کتاب‌های کودکی خودمان
وجود این کتاب‌ها در کتابخانه، ارتباط مؤثری بین کودک و والد برقرار می‌کند. این کار از سوی پدرومادر این پیام را دربر دارد که «من این کتاب را نگه داشته بودم تا به تو هدیه بدهم!» علاوه بر این، بودن چنین کتابهایی در کتابخانه، نشان‌دهنده‌ی فرهنگ کتابخوانی در خانواده است و این باور را تقویت می‌کند که کتاب میراثی ارزشمند برای این خانواده است.
به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟
ارسال نظر
ذائقه سازی کودک برای انتخاب کتاب
