6 راهکار برای آموزش صبر به کودکان

«صبوری» یکی از ویژگی‌هایی است که بر کیفیت زندگی کودکان تأثیر چشمگیری دارد. صبوری به معنای توانایی تحمل تأخیر در روی‌دادن یک اتفاق یا روبه‌رویی با مشکلات و حوادث درموقعیت‌های مختلف است و به کودکان کمک می‌کند تا روش‌های مقابله با موقعیت‌های ناراحت‌کننده و تنش‌زا را بیاموزند.

با توجه به اهمیت صبوری در زندگی کودکان و تأثیر آن بر رشد آنان، موضوع آموزش صبر به کودکان یکی از حوزه‌های مهم در روان‌شناسی کودکان شناخته می‌شود و به راهکارهای پرورش آن توجه فراوانی شده است. این آموزش‌ها باید از سن کم و با توجه به گروه سنی کودک و موقعیت او آغاز شود.

 در این مقاله، 6 راهکار آموزش صبر به کودکان را مرور می‌کنیم:

1.ارائه‌ی مثال‌های واقعی:

یکی از راه‌های مؤثر در آموزش صبوری به کودکان ارائه‌ی مثال‌های واقعی است. شما در جایگاه پدرومادر می‌توانید برای فرزندتان داستان‌هایی از خودتان و نزدیکانتان تعریف کنید که در موقعیتی خاص اتفاق افتاده است، و اشاره کنید که چگونه توانسته‌اید در آن موقعیت، تأخیر را تحمل کنید و صبور بمانید. 

در ادامه از فرزندتان بخواهید او نیز تجربه‌هایش را مرور کند و موقعیت‌های مشابهی را که تجربه کرده، تعریف کند. این کار کمک می‌کند که برای رویارویی با موقعیت‌های ناخوشایند آماده‌تر شود.

 

2.انجام فعالیت‌هایی که به صبر نیاز دارند:

برخی از فعالیت‌ها ذاتاً نیازمند صبرند و به کودکان کمک می‌کنند تا مفهوم زمان را درک کنند و از فرآیند انجام فعالیت بیشترین لذت را ببرند. 

کودکان با تمرین مداوم این فعالیت‌ها می‌توانند مهارت صبوری را در زندگی روزمره‌شان تقویت کنند و برای رویارویی با موقعیت‌هایی که به صبر نیاز دارد، آماده شوند.

 

نمونه‌هایی از این فعالیت‌ها:

الف) کاشت گیاهان و نگهداری از آن‌ها: 

کاشت گیاه و نگهداری از آن به صبر و توجه نیاز دارد. کودکان می‌توانند با کاشت گیاه، با مفهوم رشد آشنا شوند و صبر را تجربه کنند. آن‌ها باید منتظر بمانند تا بذری که کاشته‌اند جوانه بزند و به گیاهی کامل تبدیل شود. این فرایند زمان‌بَر است و به مراقبت و رسیدگی منظم نیاز دارد. به این ترتیب، کودکان یاد می‌گیرند که برای رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب باید مهارت صبر و مراقبت را بلد باشند.

ب) آشپزی: 

آشپزی نیز فرایندی است که به صبر و تمرکز نیاز دارد. بچه‌ها وقتی آشپزی می‌کنند، یاد می‌گیرند که برای رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب، لازم است صبر کنند تا مراحل متعددی را به‌موقع و پشت سر هم بگذرانند. همچنین، آشپزی می‌تواند به کودکان کمک کند تا مفهوم انتظار و دیدن نتیجه‌ی کار را درک کنند. با تمرین آشپزی، کودکان لذت خوردن یک غذای خوشمزه بعد از صبر و تلاش را می‌چشند.

ج) ماهی‌گیری: 

ماهی‌گیری نیز تمرکز و صبر بسیار می‌طلبد. اگر می‌توانید، موقعیتی را برای کودکان فراهم کنید که این تفریح جالب را تجربه کنند. بچه‌ها در این فعالیت نیز لذت رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب را پس از صبوری و بارها آزمون و خطا تجربه می‌کنند.

د) بازی‌هایی مثل لگو یا حل جورچین: 

برخی از بازی‌ها مثل لگو یا جورچین‌های پیچیده ضرباهنگ کُندی دارند و برای رسیدن به نتیجه‌ی مطلوب به تلاش پیوسته و صبر  نیاز دارند. این بازی‌ها نیز تمرین‌های بسیار مناسبی هستند و می‌توانند آستانه‌ی صبر کودکان را افزایش دهند.

3.الگو بودن:

یکی از راه‌های مؤثر برای آموزش صبوری به کودکان الگو‌بودن پدرومادر است. پدرومادر باید برای فرزندشان نمونه‌ای از یک فرد صبور و متعادل باشند. زمانی که پدرومادر در مقابله با موقعیت‌های دلهره‌آور و ناخوشایند صبر و تحمل نشان می‌دهند، فرزندشان نمونه‌ی رفتار صبوری را مشاهده و در آینده آن را تقلید می‌کند. پدرومادر می‌توانند در رویارویی با چالش‌ها به فرزندشان نشان دهند که صبوری مهارتی مهم و آموختنی است.

 

4.تمرین تنفس و مدیتیشن:

یکی از عوامل مهم برای صبور‌ماندن، تسلط بر تنفس و داشتن آرامش است. با آموزش تکنیک‌های تنفس عمیق و تمرین‌های مدیتیشن ساده به کودکان می‌توانیم به آن‌ها کمک کنیم تا در موقعیت‌های ناراحت‌کننده کنترل را به دست بگیرند و تأخیر و تنش‌ها را بهتر مدیریت کنند. 

تمرین تنفس و مدیتیشن به کودکان کمک می‌کند تا از احساساتشان درک بهتری داشته باشند، تمرکز و آرامش خود را تقویت کنند و در نهایت، صبر و تحملشان را بهبود بخشند. مجهزبودن به این مهارت‌ها برای زندگی روزمره و رشد سالم کودکان بسیار مفید است. 

 

5.مطالعه‌ با موضوع صبر:

خواندن کتاب‌های داستان باکیفیت و مرتبط با موضوع صبر نیز می‌تواند این مهارت را به کودکان بیاموزد. کتاب‌هایی مثل چرا صبر کنم؟ (داستان‌های فیلی و فیگی)، اگر صبر کنی… و توپک صبر از جمله کتاب‌های ترجمه‌شده  و در دسترسی هستند که خواندن آن‌ها برای بچه‌ها را پیشنهاد می‌کنیم. این کتاب‌ها ایده‌ها و مفاهیمی را به کودکان ارائه می‌دهند که نشان می‌دهد صبر کردن چقدر مهم است و چگونه می‌توانند با صبر به نتایج مثبت دست یابند.

 

6. تشویق و تمرکز بر پیشرفت کودک:

با تشویق فرزندتان و تمرکز بر پیشرفت او کمک کنید که صبرکردن در رویارویی با موقعیت‌های ناخوشایند را یاد بگیرد و در مسیر رسیدن به اهدافش آهسته و پیوسته پیش رود. به فرزندتان توجه کنید، پیشرفت او را ببینید و درباره‌ی آن گفت‌و‌گو کنید تا اعتمادبه‌نفس بیشتری پیدا کند و متوجه شود که این ویژگی‌اش چقدر ارزشمند است.

پژوهش‌ها نشان می‌دهد که آموزش صبر به کودکان به‌ویژه در سال‌های نخست زندگی، تأثیر مثبتی بر رشد آنان دارد. 

در این مقاله تلاش کرده‌ایم به راهکارهای مؤثری برای رشد این توانایی کودکان اشاره کنیم، اما در نظر داشته باشید که در جایگاه پدرومادر و در موقعیت‌های مختلف می‌توانیم خلاقانه عمل کنیم و بستر گسترده‌تری را برای رشد این توانایی فرزندانمان فراهم کنیم.