بلوغ زودرس در پسرها و دخترها

بلوغ یکی از مراحل بسیار مهم رشد انسان است که او را از دوران کودکی به دوران بزرگسالی گذر می‌دهد. نشانه‌های بلوغ در دخترها معمولاً بین ۸ تا ۱۳‌سالگی و در پسرها بین ۹ تا ۱۴‌سالگی نمایان می‌شود، اما بعضی از بچه‌ها نشانه‌های بلوغ را زودتر از این سن تجربه می‌کنند که به آن «بلوغ زودرس» گفته می‌شود.

 اگر نشانه‌های بلوغ در دخترها زودتر از ۸‌سالگی و در پسرها زودتر از ۹‌سالگی نمود پیدا کند، معمولاً آن را غیرطبیعی تلقی می‌کنند و به دنبال مشکلاتی می‌گردند که احتمال دارد باعث بلوغ زودرس شده باشد.

بلوغ زودرسِ کودکان تبعات جسمی، عاطفی و اجتماعی مهمی دارد. پدرومادرها هم وقتی نشانه‌های بلوغ زودهنگام فرزندشان را می‌بینند، گیج و نگران می‌شوند. طبیعی است که سؤالاتی ذهنشان را مشغول کند مانند این که «آیا این وضعیت طبیعی است؟» و «نکند در آینده‌ی فرزندم اثر بدی بگذارد؟»

در این نوشتار علت‌ها، نشانه‌ها، خطرات و درمان بلوغ زودرس را بررسی می‌کنیم و هدفمان این است که پدرومادرها بلوغ زودرس را از جنبه‌های مختلف درک کنند تا بتوانند به بهترین شکل از فرزندشان حمایت کنند.

 

بلوغ زودرس چیست؟

اگر بلوغ کودک زودتر از زمان معمول شروع شود، به آن بلوغ زودرس گفته می‌شود. شروع بلوغ زودرس با نشانه‌هایی مانند افزایش سرعت رشد، تغییرات هورمونی و ظهور ویژگی‌های جنسی ثانویه(رشد سینه‌ها در دخترها و موی صورت در پسرها) همراه است. علت اصلی بلوغ زودرس این است که هورمون‌های تولیدمثل زودتر از موعد طبیعی در بدن ترشح می‌کنند.

دو نوع بلوغ زودرس وجود دارد:

1. بلوغ زودرس مرکزی: دلیل آن فعال‌شدن زودهنگام یکی از مسیرهای مغز است که از غده‌ی هیپوتالاموس شروع می‌شود و به غده‌ی هیپوفیز و بعد از آن به غدد جنسی می‌رسد. وقتی این مسیر فعال شود، هورمون‌هایی که مسئولیت بلوغ را به عهده دارند، در بدن آزاد می‌شوند.
2. بلوغ زودرس محیطی: این نوع از بلوغ زودرس کمتر اتفاق می‌افتد. علت آن به مغز مربوط نیست و به اختلال در تخمدان، بیضه یا غدد فوق‌کلیوی(آدرنال) برمی‌گردد. البته ممکن است به‌علت قرارگرفتن در معرض هورمون‌های جنسی خارجی هم باشد.

برای آنکه بتوانیم بلوغ‌ زودرس کودکان را به بهترین شکل درمان و مدیریت کنیم تا در بلندمدت اثرات منفی کمتری داشته باشد، لازم است نوع بلوغ زودرس مشخص شود.

 

بلوغ زودرس در دخترها

علت‌ها

چرا بعضی از دخترها خیلی زودتر از زمانی که انتظار داریم بلوغ را تجربه می‌کنند؟ نمی‌توانیم به این سؤال پاسخ قطعی و یکسانی بدهیم، اما به نظر می‌رسد چند عامل در آن نقش داشته باشد:

• ژنتیک: اگر مادر یا خواهر بزرگ‌تر کودک بلوغ زودهنگام را تجربه کرده باشد، احتمال بروز آن در او هم بیشتر می‌شود.
• چاقی: وجود چربی اضافی در بدن، تولید هورمون استروژن را افزایش می‌دهد که ممکن است بلوغ را تحریک کند. مطالعات مختلفی ارتباط میان چاقی و کاهش سن بلوغ را نشان داده‌اند.
• اختلال غدد درون‌ریز: برخی از مواد شیمیایی تعادل هورمونی طبیعی بدن را به هم می‌زنند(مانند مواد شیمیایی موجود در پلاستیک، لوازم آرایش و حتی بعضی از غذاهای فراوری‌شده). یکی از مواد شیمیایی مضر برای بدن ماده‌ای به نام BPA است که در ساخت برخی از ظروف پلاستیکی به کار می‌رود.
• ناهنجاری‌های مغزی: وجود تومور یا کیست در مغز، تنظیم هورمون‌ها را به هم می‌زند و باعث بلوغ زودرس می‌شود. البته احتمال وجود غده‌ و کیست مغزی بسیار کم است.
• استرس و ترومای مزمن: تنش‌های روانی شدید که به دلیل اتفاقاتی مانند طلاق  پدرومادر، تروما یا ترس بیمارگونه یا فقدان پدر ایجاد می‌شود، ممکن است باعث بلوغ زودرس شود.
• هورمون‌های خارجی: قرارگرفتن در معرض هورمون‌های خارجی، مانند هورمون استروژن که در برخی از داروها و کرم‌ها وجود دارد، یا حتی مواد غذایی که حاوی هورمون‌های رشد هستند، ممکن است باعث بلوغ زودرس شود.

نشانه‌ها

مهم‌ترین نشانه‌های بلوغ زودرس در دخترها:

• رشد سینه‌ها زودتر از ۸‌سالگی؛
• رشد چشمگیر استخوان‌ها؛
• رشد موی زیر بغل و ناحیه‌ی تناسلی؛
• قاعدگی زودهنگام(پیش از ۱۰‌سالگی)؛
• بروز آکنه روی پوست؛
•  بوی بد بدن؛
• تغییرات شدید خلقی و حساسیت عاطفی.

خطرها و پیامدها

• کوتاه‌ماندن قد: با شروع قاعدگی، رشد قد متوقف می‌شود و قد نهایی فرد کوتاه می‌ماند.
• افزایش خطر سرطان پستان و رحم: قرارگرفتن در معرض هورمون استروژن که به دلیل بلوغ زودهنگام افزایش می‌یابد، ممکن است احتمال ابتلا به سرطان را در بزرگسالی بیشتر کند.
• چالش‌های عاطفی و اجتماعی: بلوغ زودرس ممکن است عزت‌نفس کودک را کاهش دهد و او را به اضطراب و افسردگی دچار کند.
• افزایش احتمال رفتارهای پرخطر: دخترهایی که زودتر بالغ می‌شوند، بیشتر احتمال دارد که به مصرف مواد مخدر یا فعالیت‌های جنسی رو بیاورند.

 

تشخیص بلوغ زودرس

• آزمایش خون: جهت اندازه‌گیری هورمون‌ها مانند استروژن، و هورمون‌های LH و FSH که از هیپوفیز ترشح می‌شوند؛
• تصویربرداری از استخوان‌ها: جهت ارزیابی بلوغ اسکلتی و بررسی احتمال تداوم رشد استخوان‌ها؛
• آزمایش MRI و اولتراسوند: جهت تشخیص ناهنجاری‌های احتمالی در مغز، تخمدان یا غدد فوق‌کلیوی.

درمان بلوغ زودرس

 رایج‌ترین روش درمان این است که دارویی به نام «آگونیست GnRH» برای کودک تجویز شود. این دارو به‌طور موقتی ترشح هورمون‌های جنسی را متوقف می‌کند و بلوغ را به تأخیر می‌اندازد. این نوع داروها باعث می‌شوند که روند رشد کودک به روند رایج نزدیک‌تر شود و تبعات بلوغ زودرس، مانند توقف رشد قد، برای او اتفاق نیفتد. داروهای مهارکننده‌ی بلوغ معمولاً تزریقی‌اند و فرد باید هر یکی دو ماه، آن‌ها را دریافت کند. این داروها عوارض جانبی مهمی ندارند و اثر مهارکنندگی آن‌ها با قطع دارو از بین می‌رود و فرایند بلوغ دوباره فعال می‌شود.

غیر از مصرف دارو، تغییر سبک زندگی هم به جلوگیری از بلوغ زودرس کمک می‌کند. یکی از تغییرات مؤثر این است که کودک رژیم غذایی سالم داشته باشد و مواد غذایی فراوری‌شده یا حاوی هورمون مصرف نکند. علاوه بر آن، فعالیت بدنی مستمر هم بین متابولیسم بدن و هورمون‌ها تعادل برقرار می‌کند.

حمایت روانی و عاطفی از کودک هم بسیار مهم است، چون کودکی که به بلوغ زودرس دچار شده، کاهش عزت‌نفس را هم تجربه می‌کند، بنابراین ممکن است از هم‌سالانش خجالت بکشد و گوشه‌گیری کند. خوب است پدرومادر با هماهنگی پزشک متخصص یا روان‌شناس از فرزندشان حمایت عاطفی کنند. گفت‌و‌گو با کودک و دادن قوت قلب به او، به بازگرداندن اعتمادبه‌نفس ازدست‌رفته‌اش کمک می‌کند.

 

بلوغ زودرس در پسرها

بلوغ زودرس معمولاً در دخترها شایع‌تر است، اما پسرها هم ممکن است به آن دچار شوند. مهم‌ترین دلایل بلوغ زودرس در پسرها:

• ناهنجاری‌های مغز: مشکلاتی مانند تومور، کیست یا تروما(ترس شدید و مزمن)، ممکن است عملکرد غده‌ی هیپوتالاموس یا هیپوفیز را مختل کند. این اختلال تنظیم هورمون‌های بدن را به هم می‌ریزد و باعث بروز بلوغ زودرس می‌شود.
• ژنتیک: اگر پدر یا برادر بزرگ‌تر کودک بلوغ زودهنگام را تجربه کرده باشند، احتمال بروز آن در کودک هم بیشتر می‌شود.
• اختلال غدد فوق‌کلیوی: مشکلاتی مانند «هایپِرپِلازیای مادرزادی غده‌ی آدرنال» باعث می‌شود غدد فوق‌کلیوی بیش از اندازه فعال باشند و هورمون اضافه تولید کنند که بلوغ زودرس ایجاد می‌کند.
• تومورهای ترشح‌کننده‌ی هورمون: گاهی در غدد فوق کلیوی یا بیضه‌ها تومورهایی وجود دارد که ترشح هورمون تستوسترون را افزایش می‌دهد و باعث بلوغ زودرس می‌شود.
• هورمون‌های خارجی: اگر کودک دارو یا کرم‌های حاوی تستوسترون یا داروهای استروئیدی مصرف کند، ممکن است به بلوغ زودرس دچار شود. حتی اگر کودک با کسی که چنین محصولاتی را استفاده می‌کند تماس مداوم داشته باشد، ممکن است به عوارض آن مبتلا شود.

نشانه‌ها

• بزرگ‌شدن بیضه‌ها و آلت تناسلی پیش از ۹‌سالگی؛
• جهش‌های رشدی شدید؛
• دورگه‌شدن صدا؛
• رشد مو در صورت، زیر بغل و ناحیه‌ی تناسلی؛
• افزایش حجم عضلانی بدن؛
• بروز آکنه روی پوست؛
• بوی بد بدن؛
•  تغییرات خلقی.

خطرها و پیامدها

• کوتاهی قد: جهش‌های رشدی زودهنگام ممکن است رشد قدی را متوقف کند و قد فرد کوتاه بماند.
• افزایش پرخاشگری: افزایش میزان هورمون تستوسترون ممکن است موجب تحریک‌پذیری و تغییرات رفتاری شود.
• تنش اجتماعی و عاطفی: پسرهایی که به بلوغ زودرس دچار می‌شوند، ممکن است در میان هم‌سالانشان احساس غریبگی کنند یا از نگاه‌ها و سؤال‌های احتمالی آن‌ها آزار ببینند.

 

تشخیص بلوغ زودرس

• آزمایش خون: جهت اندازه‌گیری هورمون‌هایی مثل تستوسترون، و LH و FSH که از هیپوفیز ترشح می‌شوند؛
• تصویربرداری از استخوان‌ها: جهت ارزیابی بلوغ اسکلتی و بررسی احتمال تداوم رشد استخوان‌ها؛
• آزمایش MRI و اولتراسوند: جهت تشخیص ناهنجاری‌های احتمالی در مغز و غدد فوق‌کلیوی.

 

درمان بلوغ زودرس

رایج‌ترین روش درمان بلوغ زودرس پسرها هم مانند دخترها این است که دارویی به نام «آگونیست GnRH» برای آن‌ها تجویز شود. این داور به‌طور موقتی از ترشح هورمون‌های جنسی جلوگیری می‌کند و بلوغ را به تأخیر می‌اندازد. اگر عاملی مانند تومور یا بیماری باعث بلوغ زودرس شده باشد، ممکن است کودک به جراحی یا مصرف داروهای دیگری هم نیاز پیدا کند.

 

چگونه از کودکی که دچار بلوغ زودرس شده حمایت کنیم؟

بلوغ زودرس کودک، هم برای خود او و هم برای پدرومادرش، تنش و نگرانی به وجود می‌آورد. پدرومادرها معمولاً غافل‌گیر می‌شوند و نمی‌دانند با این تغییر بزرگ چه کنند، اما بهتر است به‌جای اینکه آن  را «مشکلی» بدانند که باید «حل» شود، آن را مرحله‌ای از رشد فرزندشان ببینید که به صبوری، راهنمایی و رفتار خردمندانه‌ی پدرومادر نیاز دارد. 

به کمک راهکارهای زیر می‌توانید به فرزندتان کمک کنید دوران بلوغ زودرس را با اعتمادبه‌نفس و آرامش بگذراند.

1.به تغذیه‌ی فرزندتان توجه کنید

بدن فرزندتان دارد تغییر می‌کند و به همین دلیل سبک تغذیه‌ی او اهمیت بسیاری دارد، اما معنای «سالم‌خواری» فقط این نیست که از فست‌فود و مواد غذایی فراوری‌شده پرهیز کند. سالم‌خواری در این دوران یعنی انتخاب‌های غذایی فرزندتان بتواند در ایجاد و حفظ تعادل هورمونی بدن او نقش مؤثری داشته باشد.

• رژیم غذایی فرزندتان را غنی کنید: برای او غذاهایی فراهم کنید که مانند غلات کامل، حبوبات، صیفی‌ها و سبزی‌ها حاوی فیبر فراوان باشد تا بدنش بتواند سطح استروژن را بهتر تنظیم کند. انواع کلم‌ها مانند بروکلی و گل‌کلم به دفع هورمون‌های اضافی از بدن کمک می‌کند.
• هورمون‌های خارجی را کاهش دهید: برخی از مواد غذایی فراوری‌شده، لبنیات و گوشت‌ها از دام‌هایی تهیه می‌شوند که در پرورش آن‌ها از هورمون زیادی استفاده شده است. ورود این هورمون اضافه به بدن ممکن است باعث بلوغ زودرس شود. در صورت امکان، بهتر است لبنیات ارگانیک و گوشت‌های بدون هورمون تهیه کنید.
• نوشیدن آب فراموش نشود: مایعات به دفع سموم از بدن کمک می‌کنند، اما بهتر است مایعات بدن از آب تأمین شود، نه از آب‌میوه‌های مصنوعی و نوشابه‌ها، چون شکر موجود در این نوشیدنی‌ها تعادل هورمونی بدن را به هم می‌ریزد. با استفاده از راهکارهای مختلف سعی کنید فرزندتان را به نوشیدن آب عادت دهید، مثلاً می‌توانید برایش بطری یا قمقمه‌ی مخصوص خودش را تهیه کنید یا با افزودن برشی از میوه‌های تازه آب طعم‌دار درست کنید.

۲. به ورزش و فعالیت بدنی فرزندتان توجه کنید

فایده‌ی ورزش برای بدن فقط رسیدن به وزن مناسب نیست. ورزش در تنظیم هورمون‌های بدن نقش بسیار مهمی دارد، البته اجبار کودک به ورزش ممکن است نتیجه‌ی عکس بدهد؛ یعنی هم به رابطه‌ی شما با فرزندتان آسیب بزند، هم او را از ورزش بیزار کند.

• بررسی کنید که فرزندتان به چه نوع فعالیت بدنی علاقه دارد: بعضی از نونهالان ورزش در باشگاه را دوست دارند و بعضی‌ها هم سایر فعالیت‌های بدنی مانند شنا، فوتبال، اسکیت یا حتی بازی‌های ویدیویی حرکتی را ترجیح می‌دهند. لازم نیست فرزندتان حتماً باشگاه برود، بلکه لازم است روزانه تحرک و فعالیت بدنی کافی داشته باشد.
• مدت‌زمان تماشای تلویزیون و کار با موبایل و تبلت را محدود کنید: اثرات منفی تلویزیون، موبایل و تبلت فقط به بی‌تحرکی محدود نمی‌شود، بلکه محتوای آن‌ها معیارهای ظاهری و استانداردهای زیبایی رسانه‌ای را به کودک القا می‌کند. این معیارها برای بیشتر افراد دست‌نیافتنی‌اند و عزت‌نفس فرزندتان را به‌شدت کاهش می‌دهند. سعی کنید برای او فعالیت‌ها و سرگرمی‌های متنوعی فراهم کنید تا فرصت کمتری پیدا کند که سراغ تلویزیون و موبایل و تبلت برود.

۳. تماس با مواد شیمیایی مضر را کاهش دهید

 هر محصولی که حاوی موادی باشد که تعادل هورمون‌های بدن را به هم می‌زنند(یعنی درواقع عملکرد غدد درون‌ریز بدن را مختل می‌کنند)، ممکن است باعث بروز بلوغ زودرس شود.

• محصولات بهداشتی کم‌خطرتر را انتخاب کنید: برخی از شامپوها، لوسیون‌ها و دئودورانت‌ها حاوی پارابِن و فِتالات هستند که در بدن ما همانند هورمون عمل می‌کنند و تعادل هورمون‌های طبیعی بدن را به هم می‌زنند. خوب است برای فرزندتان محصولات بهداشتی گیاهی یا بدون رایحه تهیه کنید که کم‌خطرترند.
• از ظروف پلاستیکی استفاده نکنید: ماده‌ی BPA و سایر مواد شیمیایی موجود در پلاستیک ممکن است به غذا نفوذ کند و بر تعادل هورمونی بدن اثر منفی بگذارد. برای نگهداری از غذاها و نوشیدنی‌ها از ظروف شیشه‌ای یا استیل استفاده کنید.

۴. به خواب فرزندتان توجه کنید

بدن ما در زمان خواب به فعالیت‌های مهمی مانند تنظیم هورمون‌ها و ترمیم سلول‌ها می‌پردازد. خواب به ایجاد آرامش و تعادل عاطفی هم کمک می‌کند، اما بسیاری از کودکان و نونهالان به اندازه‌ی کافی نمی‌خوابند.

برنامه‌ی پیش از خواب فرزندتان را مدیریت کنید: چند ساعت مانده به زمان خواب، قرارگرفتن کودک در معرض نور آبی را کم کنید که از صفحات دیجیتالی ساطع می‌شود. فرزندتان را ترغیب کنید که در این ساعت، به فعالیت‌های دیگری مانند خواندن کتاب، نوشتن خاطره یا گوش‌دادن به موسیقی‌های آرام مشغول شود.

به برنامه‌ی خواب فرزندتان نظم بدهید: خواب نامنظم تنظیم هورمونی بدن را به هم می‌ریزد. تلاشتان این باشد که فرزندتان همیشه سر یک ساعت بخوابد؛ حتی در تعطیلات.

۵. از فرزندتان حمایت کنید

کودکی که به بلوغ زودرس دچار شده، در مقایسه با هم‌سالانش تجربه‌ی درونی متفاوتی دارد که در او احساساتی به وجود می‌آورد مانند خجالت، نداشتن امنیت، گیجی و ابهام در مورد روابطش و جایگاهی که در آن قرار گرفته است. بنابراین خیلی مهم است که علاوه بر اینکه به تغییرات جسمی فرزندتان اهمیت می‌دهید، طوری برخورد کنید که حس کند از تأیید و حمایت شما نیز برخوردار است.

از همان اول خودتان برای صحبت پیش‌قدم شوید: صبر نکنید تا فرزندتان از شما سؤال کند. خودتان درباره‌ی تغییرات جسمی او در این دوران با او حرف بزنید؛ حتی اگر هنوز اتفاق نیفتاده‌ است. هدفتان این است که صحبت درباره‌ی مسائل برایش سخت نباشد و در ارتباط با شما احساس امنیت کند. می‌توانید از کتاب‌ها و ویدیوهایی کمک بگیرید که مسائل لازم را به زبان مناسب کودکان توضیح می‌دهند.

• احساسات فرزندتان را تأیید کنید: به او نگویید: «هنوز مونده که تو بخوای به این چیزها فکر کنی.»، بلکه نگرانی‌ها و احساساتش را درک کنید و به او اطمینان دهید که حق دارد این احساسات و نگرانی‌ها را داشته باشد. برای مطالعه بیشتر به مقاله "چگونه احساسات فرزندمان درک کنیم"  مراجعه کنید
• به فرزندتان کمک کنید با بدنش رابطه‌ی خوبی داشته باشد: کودکی که به بلوغ زودرس دچار شده، تغییراتی را در بدنش تجربه می‌کند که ممکن است هنوز برای دوستانش اتفاق نیفتاده باشد. این وضعیت ممکن است باعث شود او بیش از اندازه به بدن و ظاهرش حساسیت پیدا کند. سعی کنید رفتار و گفتارتان این را به او القا کند که هر کسی مسیر رشد مخصوص خودش را دارد، و ارزش آدم‌ها به وضعیت جسمی و ظاهرشان نیست.
• همیشه به گفت‌وگو اشتیاق نشان دهید: به فرزندتان آرامش خاطر بدهید و خیال او را راحت کنید که هر وقت سؤالی داشته باشد می‌تواند از شما بپرسد و لازم نیست نگران قضاوت شما باشد. البته اگر به هر دلیلی صحبت با شما برایش سخت است، به او کمک کنید با بزرگسال معتمد دیگری مانند معلم، مشاور یا یکی از بستگان ارتباط برقرار کند.
• حواستان به سلامت روان فرزندتان باشد: مراقب نشانه‌های اضطراب، بی‌انگیزگی یا سایر تغییرات رفتاری او باشید. اگر لازم است با روان‌شناس یا مشاور متخصص مسائل نوجوانی مشورت کنید.

۶. به فرزندتان کمک کنید با تغییرات اجتماعی کنار بیاید

با شروع بلوغ، معمولاً روابط اجتماعی فرد هم تغییر می‌کند. یکی از تغییرات رایج در کودکی که به بلوغ زودرس دچار شده این است که احساس می‌کند بین هم‌سالانش غریبه است و از آن‌ها فاصله می‌گیرد.

• از روابط دوستی فرزندتان حمایت کنید: به فرزندتان کمک کنید با هم‌سالانی که پذیرای او هستند، روابط دوستی برقرار کند. او را به فعالیت‌های مختلفی مشغول کنید که کودکان را بر اساس علایق مشترک به هم پیوند می‌دهد.
• مراقب باشید قلدری دیگران فرزندتان را آزار ندهد: اگر متوجه شدید فرزندتان از مدرسه دل‌سرد شده یا از رفتن به مدرسه امتناع می‌کند، موضوع را سرسری نگیرید. گاهی اوقات هم‌سالانِ کودکی که به بلوغ زودرس دچار می‌شود، او را اذیت یا مسخره می‌کنند. به فرزندتان کمک کنید راه‌های مختلف واکنش به اظهار نظرهای منفی دیگران را تمرین کند و بداند کجا باید از معلم یا مشاورش درخواست حمایت کند.

 

۷. هر وقت لازم است کمک بگیرید

اگر بلوغ زودرس فرزندتان باعث رنجوری روحی یا جسمی او شده، حتماً به کمک تخصصی نیاز دارد.

اگر سرعت بروز نشانه‌های بلوغ فرزندتان شما را نگران کرده، به متخصص مراجعه کنید تا سطح هورمون‌های فرزندتان را ارزیابی کند و مسیرهای درمانی را برایتان توضیح دهد.

اگر فرزندتان به کاهش عزت‌نفس، اضطراب اجتماعی یا بیزاری از بدنش دچار شده، او را پیش روان‌شناس یا مشاور نوجوانان ببرید تا به او کمک کند با چالش‌هایش کنار بیاید.

اگر خودتان از فکر و خیال کلافه شده‌اید، خوب است با سایر والدینی که فرزندی با شرایط مشابه شما دارند ارتباط برقرار کنید و مشکلات و راهکارهایتان را با هم در میان بگذارید.

 

بلوغ زودرس مسئله‌ای است که هم دخترها و هم پسرها را درگیر می‌کند. بلوغ زودرس چالش‌های روحی و جسمی فراوانی به همراه دارد، اما تشخیص به‌موقع و مداخله‌ی دارویی مناسب می‌تواند در مدیریت این چالش‌ها مؤثر باشد. پدرومادرها در این دوران می‌توانند حامی و راهنمای فرزندشان باشند تا او به‌سلامت از این مرحله گذر کند. لازم است امکان بهره‌گیری از کمک‌های تخصصی لازم جسمی و روحی را برای فرزندشان فراهم کنند و تغییرات لازم را در سبک زندگی خانواده نیز به وجود بیاورند.

اگر حدس می‌زنید که احتمال دارد فرزندتان دچار بلوغ زودرس شود، او را پیش متخصص ببرید تا خیلی زود ارزیابی‌های لازم را انجام دهد و درمان و مداخله‌ی لازم را پیشنهاد کند. 

آگاهی، توجه و اقدامات خردمندانه‌ی پدرومادرها گذر از دوران بلوغ را برای فرزندان کم‌دردسرتر و کم‌آسیب‌تر می‌کند.