خواب کودکان نوپا و بایدها و نبایدهای آن

کودکان نوپا در شبانه‌روز به ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب احتیاج دارند. این میزان معمولاً شامل ۱۰ تا ۱۲ ساعت خواب شب و ۱ تا ۲ ساعت خواب روز است.

رایج‌ترین مشکلات خواب کودکان نوپا عبارت است از آرام‌نشدن و نخوابیدن، و خودداری از ماندن در رختخواب جهت خواب.

داشتن مراسم یا برنامه روتین زمان خواب برای کودک می‌تواند به کودکان نوپا کمک کند برای خواب آماده شوند.

 

چند نکته مهم در مورد خواب کودکان نوپا

کودکان نوپا در شبانه‌روز به ۱۱ تا ۱۴ ساعت خواب احتیاج دارند، که معمولاً شامل ۱۰ تا ۱۲ ساعت خواب شب و ۱ تا ۲ ساعت خواب روز است.

فرایند رشد در کودکان نوپا سریع اتفاق می‌افتد و خوابشان در این سن دچار تغییرات زیادی می‌شود. برای مثال ممکن است کودکتان حداقل در بخشی از این دوره سنی در آرام گرفتن، به خواب رفتن یا خواب شب به مشکل بربخورد. از طرفی کودکان نوپا استقلال خودشان را دوست دارند، به همین دلیل حتی همان اولین مرحله، یعنی قرار دادن آنها در رختخواب هم ممکن است چالش‌برانگیز باشد.

وقتی در کودک نوپایتان نشانه‌های خستگی دیدید، می‌توانید قبل از این که بدخلقی‌اش شروع شود او را برای خواب آماده کنید. داشتن یک مراسم یا برنامه روتین زمان خواب که پیوسته اجرا شود به رفع بسیاری از مشکلات خواب و آرام گرفتن کودکان نوپا کمک شایانی می‌کند.

شناخت خواب و الگوهای خواب کودکتان نقطه شروع مهمی است که به او کمک کنید عادت‌های خواب سالمی پیدا کند و نسبت به خواب دید مثبتی داشته باشد.

برنامه خواب کودکان نوپا

برنامه معمول برای خواب در کودکان نوپا معمولاً چنین چیزی است:

• ۷ صبح: بیداری
• ۱ بعدازظهر: خواب کوتاه تا حداکثر ۲ ساعت
• ۳ بعدازظهر: بیداری
• ۷:۳۰ شب: خواب شب

اگر خواب  کودک در طول روز طولانی شود یا زمان خواب روز به زمان خواب شب نزدیک باشد ممکن است شب‌ها تا دیروقت خوابش نگیرد.

بعضی از کودکان نوپا دوست دارند ساعت ۵:۳۰ یا ۶ صبح از خواب بیدار شوند. در این مورد کاری از دست شما ساخته نیست. این که فرزندتان را در شب دیرتر بخوابانید به این امید که صبح دیرتر از خواب بیدار شود چاره‌ساز نیست. او احتمالاً باز هم زود از خواب بیدار می‌شود و ضمناً به خاطر کمبود خواب بدخلقی هم می‌کند.

اگر کودکتان صبح‌ها زود از خواب بیدار می‌شود، بهتر است خودتان هم شب‌ها زودتر بخوابید تا استراحت کافی داشته باشید.

 

مراسم خواب یا برنامه روتین زمان خواب برای کودکان نوپا

وجود یک مراسم یا برنامه روتین زمان خواب کمک می‌کند کودکان نوپا شب‌ها بهتر آماده خواب شوند، و اگر در طول شب بیدار شدند راحت‌تر دوباره آرام شوند و بخوابند.

بسیاری از کودکان نوپا بین ساعت ۶:۳۰ و ۷:۳۰  آماده خواب شب هستند. این ساعت خواب بسیار مناسب است چون باعث می‌شود کودک بین ساعات ۸ تا ۱۲ شب در مرحله خواب عمیق باشد. پایبندی به اجرای مراسم یا برنامه روتین خواب در روزهای آخر هفته مثل بقیه روزهای هفته خیلی مهم است.

مراسم خواب می‌تواند چنین چیزی باشد:

• ساعت ۷: مسواک و تعویض پوشک
• ساعت ۷:۱۵: فعالیت کم‌سروصدا و آرامش‌بخش (مانند کتاب و قصه)
• ساعت ۷:۳۰: رفتن به رختخواب و شب‌به‌خیر

قبل از این که چراغ را خاموش کنید خوب است اتاق را بررسی کنید تا مطمئن شوید محیط خواب کودکتان ایمن است.

اگر فرزندتان با پستانک می‌خوابد، در این سن می‌توانید او را تشویق کنید پستانک را کنار بگذارد. 

بردن شیشه شیر در تختخواب ایده خوبی نیست، چون می‌تواند باعث خرابی دندان‌های ‌کودک و نیز مشکلات دیگری برای خواب او شود. بهتر است کودک حداقل نیم ساعت قبل از خواب شیرخوردنش را تمام کرده باشد.

 

صدا کردن و بلند شدن بعد از رفتن به رختخواب

کودک ممکن است بعد از این که به او شب بخیر گفتید شروع به صدازدن شما از رختخواب یا خارج‌شدن از رختخواب کند.

می‌توانید راهکارهای زیر را امتحان کنید:

• قبل از خواب از بازی‌های پر سروصدا و پرهیجان‌ بپرهیزید.چنین بازی‌هایی باعث می‌شود کودک سخت‌تر آرام شود.
• یک ساعت قبل از خواب تلویزیون، کامپیوتر و تبلت را خاموش کنید و اجازه ندهید فرزندتان در ساعات نزدیک به زمان خوابش فیلم یا کارتون ترسناک یا پرهیجان تماشا کند.
• یک مراسم خواب آرامش‌بخش داشته باشید و هر شب اجرایش کنید.
• وقتی کودک را در جای خوابش گذاشتید، قبل از ترک اتاق چک کنید که هر چیزی که کودک برای خواب به آن نیاز دارد در دسترسش است. به او یادآوری کنید که لازم است آرام سر جایش دراز بکشد و بخوابد.

 

اگر فرزند نوپای شما با برادر یا خواهرش در یک اتاق می‌خوابد، بهتر است زمان خواب فرزند دیگرتان حداقل نیم‌ساعت بعد از زمان خواب کودک نوپا در نظر بگیرید تا وقتی کودک بزرگ‌تر می‌خواهد بخوابد کودک نوپا به خواب رفته باشد. اگر در اجرای برنامه‌ها و زمانبندی‌ها صبر و مداومت داشته باشید و حرفتان را مدام تغییر ندهید،  طولی نمی‌کشد که کودک نوپا می‌فهمد که زمان خواب یعنی باید بخوابیم.

اگر کودک بعد از رفتن به رختخواب صدایتان کرد، بررسی کنید که آیا واقعاً به چیزی احتیاج دارد. مثلاً ممکن است پوشکش را کثیف کرده باشد، که در این صورت در نور کم و بدون حرف‌زدن پوشکش را عوض کنید. یا مثلاً اگر از تاریکی می‌ترسد، برایش چراغ خواب روشن کنید.

خیلی از کودکان نوپا در آرام گرفتن و خوابیدن مشکل دارند، ولی در کودکان اوتیسمی مشکلات به خواب رفتن و باقی‌ماندن در حالت خواب معمولاً شدیدتر است. بسیاری از مشکلات خواب کودکان اوتیسمی را می‌توانید با استفاده از راهکارهای رفتاری مدیریت و  برطرف کنید.

 

خواب روز برای کودکان نوپا

کودک در یک سالگی ممکن است در طول روز دو بار بخوابد، اما وقتی به سه‌سالگی می‌رسد به  احتمال زیاد در طول روز فقط یک بار می‌خوابد یا شاید حتی عادت خوابیدن در روز به‌کلی از سرش افتاده باشد. بین یک‌سالگی تا سه‌سالگی، به احتمال زیاد شاهد خواهید بود که خواب نوبت اول به‌تدریج طولانی‌تر و به حوالی ظهر و بعدازظهر نزدیک‌تر می‌شود، و خواب نوبت دوم رفته‌رفته کوتاه و حذف می‌شود.

برای تنظیم خواب روز کودک نوپا، می‌توانید برایش یک مراسم یا برنامه روتین خواب روز داشته باشید. مثلاً می‌توانید با خواندن یک شعر یا آواز آرامش‌بخش، یک بغل یا یک قصه به استقبال خواب روز بروید. بهتر است کودک روزها هم در گهواره یا جای خواب خودش بخوابد. اگر کودک بعد از مدتی دیگر در زمانی که برای خواب روز در نظر گرفته بودید نخوابید، می‌توانید هر روز در همان زمان برایش یک زمان استراحت در نظر بگیرید.

 

وحشت شبانه

وحشت شبانه به حالتی گفته می‌شود که کودک، در حالی که در خواب عمیق است، در همان حالت خواب دچار ناراحتی و پریشانی می‌شود. وحشت شبانه ممکن است شما را بترساند ولی آسیبی به فرزندتان نمی‌رساند و او صبح روز بعد اصلاً آن را به خاطر نمی‌آورد.

کمبود خواب می‌تواند در بعضی از کودکان باعث ایجاد وحشت شبانه شود. اگر فکر می‌کنید فرزندتان به اندازه کافی نمی‌خوابد، ایجاد یک مراسم یا برنامه روتین زمان خواب می‌تواند برای او مفید باشد.

حالت وحشت شبانه معمولاً ظرف ۱۰ تا ۱۵ دقیقه برطرف می‌شود، اما ممکن است بیشتر طول بکشد.

 

انتقال کودک به تخت بزرگ

معمولاً انتقال از تخت نوزادی به تخت بزرگ در سن ۲ تا ۳ سالگی صورت می‌گیرد، ولی عجله‌ای هم نیست، چون گاهی اوقات، تخت معمولی احتمال این که کودک نوپا از جای خوابش خارج شود را افزایش می‌دهد.

اگر کودک شب‌ها از تخت نوزادی‌اش خارج می‌شود تا به دستشویی برود بهتر است جای خوابش را به تخت عادی انتقال دهید. البته ممکن هم هست که تخت نوزادی را برای فرزند کوچک‌ترتان نیاز داشته باشید و به همین دلیل جای خواب کودک را عوض کنید. شاید بد نباشد به مقاله فرایند انتقال کودک از گهواره به تخت هم سری بزنید.

 

دندان قروچه

بسیاری از کودکان یک دوره دندان‌قروچه در خواب دارند. صدای دندان‌قروچه معمولاً خود کودک را از خواب بیدار نمی‌کند ولی ممکن است بقیه را بپراند! دندان‌ قروچه در کودکان معمولاً به دندان‌های آن‌ها آسیبی نمی‌رساند.

 

کمک و مشاوره گرفتن

داروی خواب معمولاً چاره مشکلات خواب کودکان نیست. برای حل این مشکلات راه‌های بهتری وجود دارد.

مشکلات خواب کودکان از رایج‌ترین دلایلی است که والدین به خاطرش از متخصصان کمک می‌گیرند. با کمک و حمایت یک متخصص سلامت کودک قابل‌اعتماد مدیریت مشکلات خواب فرزندتان بسیار راحت‌تر خواهد بود.

 

منبع: raisingchildren.net.au