تغذیه کودک با شیشه‌شیر
نکات کلیدی
- قبل از دادن شیشه به کودک خروج مناسب شیر خشک یا شیر دوشیده از آن را بررسی کنید.
- کودک را طوری در بغل بگیرید که سرش کمی بالاتر از بدنش باشد و شیشه شیر را هم با زاویه مناسب به دهانش نزدیک کنید.
- بگذارید کودک خودش به شما نشان دهد که به حد کافی شیر خورده است.
- شیشه شیر را بدون این که حضور داشته باشید به کودک ندهید. کودک را با شیشه‌شیر برای خواب در تختش نگذارید.
نکاتی درباره تغذیه کودک با شیشه شیر
اگر امکان شیر دادن به کودک از سینه خودتان همیشه فراهم نیست، یک گزینه این است که شیرتان را بدوشید و آن را با شیشه‌شیر به او بدهید. گاهی هم لازم است برای کودک از شیرخشک استفاده کنید، که تنها گزینه بی‌خطر بعد از شیر مادر است.
قبل از این که شروع به استفاده از شیشه‌شیر کنید، لازم است نحوه صحیح شستن و ضدعفونی‌کردن شیشه شیر نوزاد و وسایل آن و همچنین نحوه آماده‌سازی، نگهداری و گرم‌کردن شیرخشک را یاد بگیرید. دانستن این اصول کمک می‌کند کودک با خطر عفونت مواجه نشود و تغذیه صحیح و مناسب داشته باشد.
تنظیم جریان شیر از شیشه شیر
برای این که شدت خروج شیرخشک یا شیر دوشیده از شیشه را امتحان کنید، وقتی در آن شیری که دمای محیط را دارد ریختید آن را برعکس کنید. شیر باید به شکل پیوسته از سوراخ پستانک خارج شود اما خروج آن زیاد و با شدت نباشد.
اگر شیر بدون این که شیشه را تکان دهید از آن خارج نمی‌شود سوراخ پستانک تنگ است. در این صورت کودک قبل از این که بتواند به اندازه کافی شیر بخورد خوابش می‌برد.
وقتی کودک از شیشه شیر می‌خورد ممکن است کمی از شیر از گوشه دهانش شُره کند. اما معنایش این نیست که سوراخ پستانک گشاد است و شیر اضافه وارد دهان کودک شده است. این اتفاق طبیعی است و با گذشت زمان برطرف می‌شود.
اگر نمی‌توانید پستانکی که اندازه سوراخش برای فرزندتان مناسب باشد پیدا کنید، بهتر است از پستانکی که سوراخش کمی گشاد است استفاده کنید تا پستانکی که سوراخش تنگ است. به هر حال لازم است چند نوع پستانک شیشه مختلف تهیه کنید تا بالاخره یکی از آنها مناسب کودک باشد.
شیردادن به کودک از شیشه شیر
در جای راحتی بنشینید و کودک را با نرمی و آرامش اما محکم بغل کنید. بهتر است او را طوری در بغل بگیرید که سرش کمی بالاتر از بدنش قرار گیرد. این کار باعث می‌شود هوای درون دستگاه گوارش او راحت‌تر از گلویش خارج شود و اصطلاحاً راحت‌تر آروغ بزند.
پستانک شیشه را به لب کودک بچسبانید. کودک دهانش را باز می‌کند و شروع به مکیدن می‌کند. شیشه را با زاویه مناسبی نگه دارید تا بر صورت کودک عمود نباشد اما شیر به پستانک آن برسد.
وقتی کودک دیگر خیلی جدی پستانک را نمی‌مکد یا وقتی حدود نیمی از شیر را خورده است سعی کنید آروغ کودک را بگیرید. وقتی کودک آروغ زد می‌توانید دوباره به او شیر بدهید.
عادت‌دادن تدریجی کودک به شیشه شیر
کودکی که همیشه از سینه شیر خورده است، به خصوص کودکی که نارس به دنیا آمده است، ممکن است سخت به شیشه شیر عادت کند. دلیلش این است که او فقط تنظیم جریان شیر از سینه را یاد گرفته است. بنابراین ممکن است وقتی با شیشه به او شیر می‌دهید یک دفعه مقدار زیادی شیر بخورد و دچار مشکل شود.
در این صورت خوب است کودک را تدریجاً به شیشه شیر عادت دهید. برای این کار کودک را به صورت ایستاده بغل کنید و هر چند دقیقه هم به او فرصت استراحت دهید. خوب است در این زمینه با یک پرستار سلامت کودک و خانواده یا یک مشاور هم مشورت کنید.
بغل‌کردن و حرف‌زدن با کودک هنگام شیردادن به او از یک طرف به رشد بهتر او کمک می‌کند و از طرف دیگر باعث تقویت پیوند عاطفی شما و کودک می‌شود.
اگر کودک شیر را کامل نمی‌خورد یا حین شیر خوردن خوابش می‌برد.
اگر کودک همه شیر شیشه را نخورد خودتان را نگران نکنید. کودکان معمولاً خیلی خوب تشخیص می‌دهند که چه قدر شیر لازم دارند. بنابراین بگذارید او خودش تصمیم بگیرد آیا به اندازه کافی شیر (شیر دوشیده یا شیر خشک) خورده است.
اگر کودک موقع شیرخوردن خوابش می‌برد، او را به صورت ایستاده بغل کنید (یعنی او را به سینه‌تان بچسبانید و سرش را روی شانه‌تان بگذارید) و پشت و دست و پا و شکمش را ماساژ دهید. این کار به احتمال زیاد او را از خواب بیدار می‌کند. اگر بیدار نشد تعویض پوشکش حتماً او را بیدار می‌کند.
قبل از این که شیشه را دوباره به او بدهید صبر کنید تا کاملاً بیدار و هشیار شود.
باقیمانده شیر دوشیده یا شیر خشک آماده‌شده در شیشه را حداکثر یک ساعت نگهداری کنید و بعد آن را دور بریزید. دلیلش این است که شیری که با دهان کودک تماس پیدا کرده به باکتری‌های دهان او آغشته شده است و این باکتری‌ها ممکن است باعث بیماری کودک شود.
اگر کودک شیشه شیر را قبول نکرد چکار کنیم؟
بعضی کودکان راحت شیشه‌شیر را قبول نمی‌کنند. اگر فرزند شما از این دسته است می‌توانید راهکارهای زیر را امتحان کنید:
- سعی کنید شیر را در وضعیت یا محیط متفاوتی به او بدهید. مثلاً موقع شیردادن کودک را در بغل بگیرید و راه بروید، شیردادن را در جای کم سروصدا تری انجام دهید، یا موسیقی ملایمی پخش کنید.
- اگر یک بار موفق نشدید، بار بعدی سعی کنید در شرایطی که کودک آرام‌تر است به او شیشه‌شیر بدهید. مثلاً او را حمام کنید و بعد دوباره امتحان کنید.
- از همسرتان یا فرد دیگری بخواهید به بچه از شیشه شیر بدهد.
- پستانک شیشه‌شیر را عوض کنید. شاید سوراخ پستانک فعلی خیلی تنگ است و کودک خیلی خسته می‌شود.
- پستانک شیشه‌شیر را در دهان کودک فرو نبرید، بلکه آن را به لب‌هایش نزدیک کنید و صبر کنید تا خودش دهانش را باز کند.
- شیشه‌شیر را کنار بگذارید و شیرخشک یا شیر دوشیده را با استفاده از قاشق یا فنجان به او بدهید. برای این کار، کودک را روی پایتان بنشانید. دقت کنید که جرعه‌هایی که وارد دهان کودک می‌شود کوچک باشد.
- اگر کودک معمولاً شیشه‌شیر را قبول نمی‌کند نحوه شیردادن به او را به شکل مناسب تغییر دهید.
اگر فکر می‌کنید دلیل این که کودک شیشه‌شیر را قبول نمی‌کند یک مشکل جسمی است، او را پیش پزشک ببرید و اقدامات لازم را انجام دهید.
کودکی که از شیشه شیر می‌خورد چه مقدار شیر نیاز دارد؟
نوزادان معمولاً ۶ تا ۸ بار در شبانه‌روز شیر می‌خورند، اما مقدار شیر یا حتی تعداد دفعات شیرخوردن ممکن است از کودکی به کودک دیگر متفاوت باشد. بنابراین به طور قطع نمی‌توان تعیین کرد که فرزندتان هر بار چه مقدار شیر لازم دارد و فاصله شیرخوردن‌هایش چه قدر است. به علاوه، ممکن است کودک یک روز کمتر بخورد و یک روز بیشتر.
بهترین کار این است که همیشه حواستان به کودک باشد و هر وقت متوجه شدید گرسنه است به او شیر بدهید. کودک نشانه‌هایی برای ابراز گرسنگی دارد. مثلاً ممکن است لب‌های خود را بمکد یا دنبال سینه شما یا شیشه‌شیر بگردد. از طرفی وقتی کودک مکیدن شیشه را متوقف کرد یا سرش را به طرف دیگر چرخاند، دارد به شما می‌گوید که به حد کافی خورد است.
وقتی کودک بزرگتر می‌شود و می‌تواند غذای جامد بیشتری بخورد، مقدار شیری که در روز می‌خورد کمتر می‌شود. ضمناً اگر کودک به جای شیشه‌شیر از فنجان شیر بخورد مقدار شیری که می‌خورد کمتر خواهد بود.
بعضی کودکان اصولاً کمتر و بعضی کودکان بیشتر از مقداری که برای سن و قد آنها توصیه شده است شیر می‌خورند. اگر حجم ادرار کودک خوب است، وزن او در حال افزایش است و کودک به طور کلی دارد پیشرفت می‌کند، مقدار شیر جای نگرانی ندارد. اما اگر مقدار شیری که کودک می‌خورد برایتان نگرانی ایجاد کرده است با یک پرستار سلامت کودک و خانواده یا پزشک مشورت کنید.
مشکلات و خطرات شیر خوردن از شیشه شیر در رختخواب
وابسته‌شدن به شیشه برای خواب
اگر کودک عادت کند با مکیدن شیشه‌شیر به خواب رود، ممکن است به آن وابسته شود و بدون شیشه‌شیر خوابش نبرد یا سخت خوابش ببرد.
اما علاوه بر این نکته، شیرخوردن از شیشه در رختخواب خطراتی هم دارد.
خفگی
اگر کودک وقتی از شیشه شیر می‌خورد خوابش ببرد ممکن است شیر وارد ریه‌هایش شود و به سرفه بیفتد یا نفسش قطع شود.
پوسیدگی دندان
دهان کودکان نسبت به بزرگسالان بزاق کمتری ترشح می‌کند. یکی از نقش‌های بزاق محافظت از دندان است. بنابراین اگر کودک در حالی که پستانک شیشه در دهانش است خوابش ببرد، لاکتوز شیر (که نوعی قند است) بین دندان‌هایش انباشته می‌شود و زمینه پوسیدگی دندان را فراهم می‌کند.
عفونت گوش
اگر کودک در حالی که دراز کشیده شیر بخورد، شیر ممکن است به حفره گوشش راه پیدا کند و باعث عفونت گوش شود.
بهترین کار این است که در رختخواب اصلاً به کودک شیشه‌شیر ندهید یا به محض این که شیر خوردنش تمام شد شیشه را بردارید.
شیردادن با استفاده از فنجان
در حدود شش‌ماهگی، کم‌کم می‌توانید به کودک کمک کنید سرش را به طرف فنجان ببرد و از آن شیر بنوشد. در هر حال بهتر است کودک بعد از یک‌سالگی دیگر از شیشه‌شیر استفاده نکند. یادتان باشد که تا یک‌سالگی کودک لازم است فنجانی را که کودک از آن شیر خورده است علاوه بر شستن ضدعفونی هم بکنید.
منبع: raisingchildren.net.au
به این مطلب چه امتیازی می‌دهید؟
ارسال نظر
تغذیه کودک با شیشه‌شیر
