ارتباط مؤثر والدین با معلم‌ها؛ راهکارها و پیامدها
وجود ارتباط دوسویه‌ی پدرومادرها با معلمان، در موفقیت دانش‌آموزان تأثیر مهمی دارد. پژوهش‌ها به‌وضوح نشان می‌دهند که هرچه پدرومادرها و معلمان اطلاعات بیشتری را درباره‌ی دانش‌آموز با یکدیگر به اشتراک بگذارند، بهتر می‌توانند به پیشرفت او در زمینه‌های تحصیلی و سایر جنبه‌های زندگی کمک کنند. این تبادل اطلاعات باعث می‌شود هر دو طرف برای حمایت از دانش‌آموز مجهزتر و آگاهانه‌‌تر عمل کنند.
از آنجایی که معلم‌ها در کلاس با تعداد زیادی دانش‌آموز سر‌و‌کار دارند که هر کدام از آن‌ها مسائل و نیازهای منحصر‌به‌فردی دارند، همیشه این امکان وجود ندارد که به هر دانش‌آموز توجه شخصی نشان بدهند و نیازهای او را به‌درستی بشناسند. علاوه بر این، معلم بچه‌ها هر سال تغییر می‌کند و ممکن است برای شناخت کامل هر دانش‌آموز فرصت کافی نداشته باشد، اما پدرومادرها ویژگی‌های فرزندشان را به‌خوبی می‌شناسند و از تغییرات جدید او خبر دارند. بنابراین، مشارکت شما و اطلاعاتی که به معلم فرزندتان می‌دهید، تأثیر ارزشمندی بر رشد و پیشرفت او در مدرسه خواهد داشت.
ارتباط مؤثر پدر و مادر با معلمان می‌تواند در جلسات اولیا و مربیان شکل بگیرد. سعی کنید همیشه به‌طور منظم در جلسات مدرسه شرکت کنید تا نشان دهید که به برقراری این ارتباط علاقه‌مندید. همچنین می‌توانید هر وقت لازم است، برای پیگیری دقیق‌تر روند پیشرفت فرزندتان از معلمش درخواست جلسه‌ی خصوصی کنید. جلسات پدرومادرها با معلمان، یکی از روش‌های مفیدی است که می‌توانید به کمک آن‌ها اطمینان پیدا کنید که فرزندتان از حضور در مدرسه بیشترین بهره را می‌برد.
ساده‌ترین راه برای داشتن یک جلسه‌ی مفید با معلمان فرزندتان این است که با آرامش درباره‌ی احساسات و نگرانی‌هایی که در مورد فرزندتان دارید صحبت کنید. وقتی به‌طور منظم با معلمان فرزندتان ارتباط برقرار می‌کنید، رابطه‌ی مؤثرتری بین شما برقرار می‌شود که در تمام طول سال تحصیلی برای فرزندتان مفید خواهد بود.
هدف جلسات والدین و معلمان
والدین و معلمان در این جلسات مشترک اهداف مشابهی دارند. پدرومادرها اغلب به دنبال به‌دست‌آوردن اطلاعات در مورد چگونگی عملکرد فرزندشان در مدرسه هستند؛ مثلاً اینکه از نظر تحصیلی چگونه است، رفتار اجتماعی او با بچه‌های دیگر چطور است، از نظر عاطفی و هیجانی چه واکنش‌هایی دارد، و دغدغه‌های دیگری از این دست.
معلمان هم هدفی مشابه دارند. آن‌ها می‌خواهند درباره‌ی پیشرفت دانش‌آموز در خانه، وقتی از معلم و فضای مدرسه دور است، بینش پیدا کنند، زیرا به آن‌ها کمک می‌کند دانش‌آموزشان را بهتر درک کنند. بنابراین اطلاعاتی مثل اینکه کودک اوقات خود را چگونه می‌گذراند، دوست دارد خارج از مدرسه به چه کارهایی مشغول باشد، از نظر عاطفی در خانه احساس خوبی دارد یا نه و روابطش با پدر، مادر و خواهر و برادرهایش چطور است، به شناخت بهتر معلم از دانش‌آموز کمک بسیاری می‌کند. پس هدف نهایی والدین و معلمان باید این باشد که از زندگی روزمره‌ی کودک درک کاملی به دست آورند تا بتوانند به نحو مؤثرتری با او تعامل برقرار کنند.
برای حمایت از کار معلم در مدرسه، چه کارهایی می‌توانید بکنید؟
اگر با معلم فرزندتان ملاقات می‌کنید که مشکل خاصی را حل کنید، از او بخواهید در مورد نحوه‌ی کمک به فرزندتان در خانه پیشنهادهایی بدهد. آموزش‌های معلم در مدرسه را پیگیری و آن‌ها را با فرزندتان تمرین کنید. این کار به او کمک می‌کند تا مفاهیم را بهتر درک کند و یادگیری خود را بهبود ببخشد. همچنین می‌توانید گاهی اوقات از کودک بخواهید درس‌ها و مطالبی را که یاد گرفته برای شما توضیح دهد تا از این طریق، آن‌ها را مرور کند و بهتر یاد بگیرد.
نکاتی درباره‌ی ارتباط مؤثر والدین با معلمان
ارتباط والدین با معلمان تجربه‌ی متفاوتی از مدرسه‌رفتن را برای کودک رقم می‌زند. بنابراین توجه کنید که هنگام ملاقات با معلمان فرزندتان، اطلاعات لازم و کاربردی را تبادل کنید. می‌توانیم این اطلاعات را در چند دسته‌‌ی کلی تقسیم کنیم:
اطلاعات خانوادگی
1. درباره‌ی ویژگی‌های فرزندتان توضیح دهید.
همان‌طور که اشاره کردیم، هیچ‌کس بهتر از شما فرزندتان را نمی‌شناسد، بنابراین سعی کنید اطلاعات بیشتری در مورد انگیزه‌ها، علایق، مهارت‌های خاص و نقاط قوت و ضعف فرزندتان به معلمش بدهید تا او هم فرزندتان را بیشتر و بهتر بشناسد. درواقع شاید این مهم‌ترین موضوعی است که پدر و مادر باید با معلم فرزندشان در میان بگذارند. معلمان هرچه بیشتر فرزندتان را درک کنند، بهتر می‌توانند شرایط مطلوب یادگیری را برایش فراهم کنند.
2. معلم را از شرایط خاص خانه و خانواده‌ی خود مطلع کنید.
معلم را از هرگونه تغییرات یا مسائل مهمی مطلع کنید که در خانه اتفاق افتاده و ممکن است بر عملکرد فرزندتان تأثیر بگذارد؛ مثلاً بیماری، تولد نوزاد جدید (برای مطالعه بیشتر به مقاله "حسادت کودک به نوزاد جدید" مراجعه کنید.)، تغییر محل زندگی، از‌دست‌دادن پدربزرگ یا مادربزرگ و یا جدایی پدر و مادر. همچنین اگر در فاصله‌ی بین جلساتی که با معلم دارید، تغییر مهمی در شرایط زندگی فرزندتان ایجاد شد، حتماً معلمش را در جریان بگذارید.
توجه داشته باشید که ارتباط با معلمان فقط برای پرسیدن عملکرد تحصیلی فرزندتان نیست. رشد اجتماعی کودک در مدرسه به اندازه‌ی رشد تحصیلی او و حتی بیشتر از آن اهمیت دارد و معلم فرزندتان به دلیل مشاهداتش می‌تواند اطلاعات مفیدی را به شما منتقل کند.
وضعیت روابط اجتماعی
در مورد روابط فرزندتان با هم‌کلاسی‌هایش از معلم سؤال کنید. مهم است که بدانید فرزندتان با بچه‌های دیگر ارتباط خوبی برقرار می‌کند یا خیر. آیا دوست خوبی است و اگر دانش‌آموز دیگری با مشکل مواجه شود به او کمک می‌کند؟
عملکرد عاطفی و هیجانی
مهم است که از سلامت عاطفی فرزندتان در مدرسه جویا شوید. مثلاً آیا فرزندتان به‌طور کلی سر کلاس‌ها شاداب و سرحال به نظر می‌رسد؟ آیا معلمش دیده که گاهی مضطرب یا آشفته باشد؟
عملکرد تحصیلی
1. نقاط قوت و ضعف تحصیلی فرزندتان چیست؟
پدرومادرها به‌ویژه در اوایل سال، اغلب از فرزندشان انتظار زیادی دارند، بنابراین دریافت نظرات معلم معمولاً دیدگاه منطقی و واقع‌گرایانه‌ای از عملکرد تحصیلی فرزندتان به شما خواهد داد. معلم فرزندتان او را از منظری متفاوت می‌بیند. از او بپرسید که به نظرش فرزندتان چه نقاط قوتی دارد تا بتوانید او را در این زمینه‌ها تشویق کنید. همچنین بپرسید که آیا نیاز دارد روی نقاط ضعف خاصی کار کند یا نه.
2. عملکرد فرزندتان نسبت به دیگران در چه سطحی قرار دارد؟
از معلم بخواهید که درصورت امکان نمونه‌هایی از کارهای فرزندتان را به شما نشان دهد. می‌توانید بپرسید که این موارد چگونه با انتظارات سطح کلاس مقایسه می‌شود، اما سعی نکنید فرزندتان را با دانش‌آموزان دیگر مقایسه کنید، زیرا هر دانش‌آموزی منحصربه‌فرد است و توانایی‌های یادگیری متفاوتی دارد.
3. آیا فرزندتان در زمینه‌ای به کمک بیشتر نیاز دارد؟
معلم فرزندتان می‌تواند به شما بگوید که آیا او در مهارت یا درس خاصی به کمک بیشتری نیاز دارد یا نه. با داشتن این اطلاعات، می‌توانید برای فرزندتان برنامه‌ای بریزید تا بتواند به سطح مطلوب برسد. ممکن است کارهای خاصی باشد که شما بتوانید در خانه برای کمک به او انجام دهید؛ مانند کمک در انجام تکالیف یا بهره‌گرفتن از معلم خصوصی. برای مطالعه بیشتر به مقاله " ترغیب کودکان برای انجام دادن تکالیف" مراجعه کنید.
نکات پایانی
معلمان و پدرومادرها هدف یکسانی دارند: انجام هر کاری که به داشتن یک سال تحصیلی موفق کمک می‌کند. پس اگر در مورد نکته‌ی خاصی نگران هستید، حتماً آن را با معلم فرزندتان در میان بگذارید. رسیدگی به مسائلی مانند نیاز به حمایت بیشتر، مشکلات یادگیری و بدرفتاری اهمیت بسیاری دارد و معمولاً معلمان نیز استقبال می‌کنند که پدرومادرها آن‌ها را در جریان موضوعی قرار دهند، زیرا به آن‌ها کمک می‌کند با دقت بیشتری به دانش‌آموزشان توجه کنند. برای مثال، اگر نگران مدت‌زمانی هستید که فرزندتان برای انجام تکالیفش صرف می‌کند، یا اگر متوجه شده‌اید که در مدرسه با دوستانش به مشکل برخورده، آن را با معلم در میان بگذارید.
درصورتی‌که برخی از سیاست‌ها یا روش‌های معلم را نمی‌پسندید و یا اگر در مدرسه، مشکل خاصی برای فرزندتان پیش آمده که بابت آن نگران یا عصبانی هستید، سعی کنید با آرامش و بدون سرزنش معلم و قرار‌دادن او در حالت تدافعی، ماجرا را از زاویه‌ی نگاه او بشنوید. همچنین در انتخاب جملاتی که استفاده می‌کنید دقت کنید. مثلاً به جای اینکه بگویید: «فکر می‌کنم شیوه‌ی تدریس شما اشتباه است.»، سعی کنید بگویید: «پسر من با شیوه‌ی توضیح‌دادن شما مشکل دارد و من نگرانم که نتواند تکالیفش را به‌درستی انجام دهد. به نظر شما چطور می‌توانیم این مشکل را حل کنیم؟»
فراموش نکنید که از معلم بپرسید بهترین راه برای برقراری ارتباط با او چیست؟ زیرا معلمان در طول روز با دانش‌آموزان و پدرومادرهای زیادی سر‌و‌کار دارند، بنابراین مهم است که از نحوه‌ی برقراری ارتباط با آن‌ها درک درستی داشته باشیم. برخی از معلمان راه‌های ارتباطی مثل ایمیل را ترجیح می‌دهند و برخی دیگر تمایل دارند شما را حضوری ملاقات کنند. پس از معلم فرزندتان بپرسید که از چه طریقی می‌توانید سؤالات یا نگرانی‌هایتان را به بهترین شکل با او در میان بگذارید.
