10 نکته در مورد انتخاب اسباب‌بازی مناسب برای کودکان

اسباب‌بازی‌ها در شکل‌دادن به ذهن کودکان و بیدارکردن خلاقیت و کنجکاوی آن‌ها نقش مهمی دارند. ما در جایگاه پدر یا مادر باید اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنیم که نه‌تنها بچه‌ها را مجذوب خود می‌کنند، به رشد ذهنی آن‌ها نیز سرعت می‌بخشند. 

 

انتخاب اسباب‌بازی مناسب در دنیایی پر از کالاهای رنگارنگ و متنوع، دشوار است. در این مقاله، به شما کمک می‌کنیم تا با دانش و آگاهی بیشتر اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنید که هم سرگرم‌کننده‌ باشند، هم با نیازهای فرزندتان تناسب داشته باشند. 

 

موقع انتخاب اسباب‌بازی به چه نکاتی توجه کنیم؟

1.تناسب با گروه سنی:

اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنید که متناسب با گروه سنی و مرحله‌ی رشدی فرزندتان باشد. اغلب تولیدکنندگان روی بسته‌بندی هر اسباب‌بازی، توصیه‌هایی را در مورد سن مناسب آن ارائه می‌دهند که انتخاب شما را راحت‌تر می‌کند. 

اسباب‌بازی‌های مناسب سن، ایمنی بچه‌ها را تضمین می‌کنند و با توانایی‌های فرزندتان سازگاری بیشتری دارند.

2.تشویق به بازی فعالانه:

سعی کنید در گزینه‌های خود برای تهیه‌ی اسباب‌بازی، مواردی را بگنجانید که تحرک و فعالیت‌های بدنی را تشویق می‌کنند. 

بازی‌های حرکتی به رشد مهارت‌های حرکتی درشت کودکان کمک می‌کنند و آن‌ها را به سبک زندگی سالم و پرتحرک عادت می‌دهند و فعالیت و حرکت را به برنامه‌های روزانه‌ی کودک وارد می‌کنند. توپ، سه‌چرخه، دارت و طناب بازی نمونه‌هایی از این اسباب‌بازی‌ها هستند. 

3.پرورش خلاقیت و قدرت خیال‌پردازی:

دنیایی را تصور کنید که در آن قلعه‌ها در میان ابرها شناورند و جعبه‌های مقوایی به سفینه‌های فضایی تبدیل می‌شوند. اینجا قلمرو خلاقیت و خیال‌پردازی است. 

هنگام انتخاب اسباب‌بازی برای فرزندتان خلاقیت و خیال‌پردازی او را در نظر بگیرید.

یکی از نمونه‌های خوب از اسباب‌بازی‌هایی که خلاقیت کودکان را برمی‌انگیزد، لگو و بلوک‌های ساختنی است. بچه‌ها می‌توانند این قطعات ساده اما همه‌کاره را به سازه‌های باشکوهی تبدیل کنند؛ از آسمان‌خراش‌ها گرفته تا قلعه‌های افسانه‌ای عجیب‌و‌غریب.

در همان حال که کودک اشکال، رنگ‌ها و الگوهای مختلف را آزمایش می‌کند، درک فضایی، مهارت‌ حل مسئله و مهارت‌ طراحی را نیز می‌آموزد. 

لوازم هنری و کاردستی از دیگر گزینه‌های سرگرم‌کننده و جذاب هستند. یک بوم سفید، بسته‌های رنگ‌آمیزی یا وسایل ساخت کاردستی، ابزارهای خوبی برای ابراز خود و کاوش هنری هستند. 

فرزندتان را تشویق کنید تا هنرمند درون خود را رها کند و اثر هنری منحصربه‌فردش را خلق کند.کودکان مهارت‌های حرکتی ظریف را از طریق نقاشی، طراحی و کاردستی یاد می‌گیرند، بین دست و چشمشان هماهنگی ایجاد می‌شود و توانایی برقراری ارتباط بین احساسات و ایده‌هایشان را تقویت می‌کنند. 

مجموعه‌های بازی وانمودی نیز در پرورش خلاقیت و تخیل نقشی اساسی دارند. چه ابزار ‌آشپزخانه و وسایل‌ پزشکی باشد و چه یک شنل ابرقهرمانی، فرزندتان را به نقش‌ها و داستان‌های مختلف می‌برد. بچه‌ها به سرآشپزهایی تبدیل می‌شوند و جشن‌های خیالی برپا می‌کنند، و در نقش پزشکی فرو می‌روند که بیمار را از مرگ نجات می‌دهد، یا ابرقهرمانانی می‌شوند که در آسمان پرواز می‌کند. 

4.تقویت یادگیری:

اسباب‌بازی‌هایی که سرگرمی را با آموزش ترکیب می‌کنند، بسیار مفیدند. در انتخاب اسباب‌بازی به دنبال گزینه‌هایی باشید که مهارت‌های یادگیری اولیه را تقویت می‌کنند؛ مانند پازل‌ها، بازی‌های آموزشی، و اسباب‌بازی‌هایی برای یادگیری علوم، فناوری و ریاضی. 

این اسباب‌بازی‌ها در عین حال که کودکان را مشغول و علاقه‌مند نگه می‌دارند، تجربیات یادگیری ارزشمندی را نیز به آن‌ها منتقل می‌کنند.

5.رعایت نکات ایمنی:

در انتخاب اسباب‌بازی هیچ‌چیز مهم‌تر از ایمنی فرزندانمان نیست. اسباب‌بازی‌هایی که به خانه می‌آوریم باید از هرگونه خطر احتمالی دور باشند. قطعات ریز که ممکن است باعث خفگی شوند، لبه‌های تیز، رشته‌هایی که ممکن است دور گردن کودک بپیچند و اسباب‌بازی‌هایی که مواد شیمیایی دارند، باید با دقت و با توجه به سن و رشد عقلی کودک انتخاب شوند. 

6.میزان پیچیدگی:

در انتخاب اسباب‌بازی برای کودک، ایجاد تعادل بین چالش و لذت ضروری است. اگرچه طبیعی است که بخواهید اسباب‌بازی‌هایی تهیه کنید که ذهن بچه‌ها را تحریک و درگیر کند، اما از انتخاب اسباب‌بازی‌هایی با پیچیدگی بیش از اندازه‌، به‌ویژه برای کودکان کوچک‌تر، دوری کنید.

اسباب‌بازی‌هایی که فراتر از توانایی‌های فعلی‌ کودک باشند، ممکن است به ناامیدی او منجر شوند و علاقه‌ی او به بازی را کم کنند. بنابراین اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنید که با سطح مهارت‌های فرزندتان مطابقت داشته باشد و پیچیدگی‌‌های آن‌ به‌صورت تدریجی بیشتر شود.  

برای مثال، خریدن پازل را با پازل‌هایی شروع کنید که قطعات بزرگ، ساده و کمی دارند. به‌مرور که کودک به مهارت‌های حل مسئله و هماهنگی دست و چشم می‌رسد، می‌توانید پازل‌هایی با قطعات کوچکتر و پیچیدگی بیشتر تهیه کنید. به این ترتیب، فرزندانتان می‌توانند احساس موفقیت را تجربه کنند و اعتماد‌به‌نفس خود را در مقابله با مسائل جدید افزایش دهند.

7.توجه به دوام اسباب‌بازی:

روی اسباب‌بازی‌هایی سرمایه‌گذاری کنید که جنس و ساخت خوبی دارند و در برابر ضربه مقاومت می‌کنند. کودکان پرانرژی‌اند و اسباب‌بازی‌ها باید از مواد باکیفیتی ساخته شده باشند و بتوانند در مقابل انرژی و هیجان آن‌ها دوام بیاورند. 

اسباب‌بازی‌های بادوام موجب صرفه‌جویی در هزینه‌ها می‌شوند و فرصت‌های مستمری را نیز برای یادگیری و لذت فراهم می‌کنند.

8.تأکیدنداشتن بیش از اندازه بر کلیشه‌های جنسیتی:

در جهانی که برای برابری تلاش می‌کند، شناخت کلیشه‌های جنسیتی و زیر سؤال بردن آن‌ها، حتی در هنگام انتخاب اسباب‌بازی برای فرزندانمان، مهم است. 

تأکید بیش از اندازه بر کلیشه‌های جنسیتی علایق کودکان را محدود و تعصبات اجتماعی را تقویت می‌کند و مانع رشد فکری بچه‌ها می‌شود. این موضوع به این معناست که اگر پسری دوست داشت عروسک‌بازی کند، آن را زشت نشماریم یا اگر دختری به ماشین‌بازی علاقه نشان داد، فرصت تجربه‌کردن آن را برایش فراهم کنیم. دخترها هم باید در معرض اسباب‌بازی‌هایی قرار بگیرند که با مهندسی، علم و ساخت‌وساز مرتبط است و پسرها هم باید فرصت داشته باشند تا با اسباب‌بازی‌هایی مانند عروسک‌ها بازی کنند و مراقبت و مسئولیت‌پذیری را یاد بگیرند. 

هنگام انتخاب اسباب‌بازی‌ها، به جای پایبندی به هنجارهای جنسیتی، بر ارزش آموزشی و رشدی آن‌ها تمرکز کنید. به دنبال اسباب‌بازی‌هایی باشید که هدف آن‌ها پرورش خلاقیت، حل مسئله، تفکر انتقادی و فعالیت بدنی است. 

9.تعادل در استفاده از اسباب‌بازی‌های الکترونیکی:

فریب این ادعاها را نخورید که اسباب‌بازی‌های فانتزی که نور و صدا دارند، فرزندتان را باهوش‌تر می‌کنند. هیچ پژوهشی وجود ندارد که نشان دهد نور و صدا و عناصر الکترونیکی باعث افزایش قدرت مغز کودک می‌شود. غالباً هر چه اسباب‌بازی پرزرق و برق‌تر باشد، کمتر موجب یادگیری کودک می‌شود. گاهی اوقات ساده‌ترین اسباب‌بازی‌ها می‌توانند بهترین و معنی‌دارترین تجربیات را به فرزندان ما  انتقال دهند. اسباب‌بازی‌های ساده و به ظاهر معمولی مانند بلوک‌های ساختمانی، پازل‌ها، لوازم هنری و کتاب‌ها می‌توانند قدرت خیال‌پردازی، مهارت حل مسئله و عشق به یادگیری را تقویت کنند.

10.توجه به علایق فرزندان:

به سلیقه و علاقه‌های فردی فرزندتان توجه کنید. هر کودکی منحصر‌به‌فرد است و علاقه‌های متفاوتی دارد. اسباب‌بازی‌هایی را انتخاب کنید که با علاقه و استعدادهای فرزندتان هماهنگ باشد و ابراز وجود و هویت او را تقویت کند.

 

اسباب بازی مناسب برای کودکان از تولد  تا 12 سالگی

اسباب‌بازی‌ها ذهن کودکان را مجذوب می‌کنند، به خلاقیتشان بال‌‌و‌پر می‌دهند و شگفتی را در آن‌ها شعله‌ور می‌کنند. در جایگاه پدرومادر، کلید استفاده‌ از تمام ظرفیت‌های بازی برای رشد کودک در دستان ماست. ما می‌توانیم با انتخاب اسباب‌بازی‌هایی که نه‌تنها سرگرم‌کننده‌اند، برای رفع نیازهای رشدی فرزندانمان نیز طراحی شده‌اند، قدرت خیال‌پردازی فرزندمان را تقویت و راه را برای رشد همه‌جانبه‌ی او هموار کنیم. 

همه‌ی اسباب‌بازی‌ها برای همه‌ی رده‌های سنی کودک مناسب نیستند. همان‌طور که کودکان رشد می‌کنند، نیازهایشان تغییر می‌کند و توانایی‌هایشان تکامل می‌یابد. بنابراین اسباب‌بازی‌ مناسب برای هر  سن متفاوت است. 

در این نوشتار، برای کمک به انتخاب آگاهانه‌ی پدرومادرها اسباب‌بازی‌های مناسب برای گروه‌های سنی مختلف را بررسی کرده‌ایم.

نوزادان (0-12 ماه):

در سال نخست زندگی، مهارت‌های حسی و حرکتی نوزادان به سرعت رشد می‌کند. نوزادان در این سن، دوست دارند به اطراف نگاه کنند و دنیای پیرامون خود را کشف کنند. آن‌ها از طریق لمس، دیدن و شنیدن یاد می‌گیرند. اشیاء متحرک را با چشم دنبال می‌کنند و سرشان را به سمت صداها می‌چرخانند. به‌طور معمول، رنگ‌های روشن و شاد را ترجیح می‌دهند و مجذوب کارهایی می‌شوند که می‌توانند با دست‌ها و پاهایشان انجام دهند. 

اسباب‌بازی‌های مناسب برای این گروه سنی:

• اسباب‌بازی‌های نرم: بلوک‌های پارچه‌ای، حیوانات عروسکی و جغجغه‌هایی با بافت‌های مختلف به رشد حسی نوزاد کمک می‌کند و مهارت در دست گرفتن اشیاء را تقویت می‌کند.
• اسباب‌بازی‌های موزیکال: اسباب‌بازی‌های رنگارنگ با موسیقی ملایم یا اجسام متحرک، ردیابی دیداری نوزاد را تقویت می‌کند و موجب رشد ذهنی او می‌شود.
• اسباب‌بازی‌های دندانی: اسباب‌بازی‌های مخصوص دوره‌ی دندان درآوردن، هم لثه‌دردِ ناشی از درآوردن دندان را تسکین می‌دهد و هم به نوزادان کمک می‌کند تا اشکال و بافت‌های مختلف را شناسایی و کشف کنند.

 

کودکان نوپا (1 تا 3 سال):

کودکان نوپا در زمینه‌ی مهارت‌های حرکتی ظریف و درشت، یادگیری زبانی و توانایی‌های اجتماعی در حال رشد و تکامل‌اند. حس کنجکاوی آن‌ها قوی است و از داستان لذت می‌برند و دوست دارند در بازی‌های تخیلی شرکت کنند. 

اسباب‌بازی‌های مناسب برای این گروه سنی:

• اسباب‌بازی‌هایی برای حل مسائل: پازل‌ها و بازی‌های جورکردنی به کودکان نوپا کمک می‌کند تا هماهنگی دست و چشم، مهارت حل مسئله و توانایی‌های تشخیص شکل‌ها را تقویت کنند.
• اسباب‌بازی‌هایی برای بازی‌های وانمودی: ماشین، وسایل آشپزخانه و آشپزی، بسته‌های ابزار و خانه‌های عروسکی می‌تواند بچه‌ها را به داستان‌پردازی و نقش‌آفرینی سرگرم کند و خلاقیت، مهارت‌های اجتماعی و رشد زبانی آن‌ها را تقویت کند.
• بلوک‌های ساختمانی و لگو: لگو و بلوک‌های محکم به کودکان امکان می‌دهد تا مهارت‌های روی هم چیدن، برقراری تعادل و حل مسئله را تمرین کنند و در عین حال از قدرت خلاقیت خود استفاده کنند.

 

کودکان در سن پیش از دبستان (3 تا 5 سال):

کودکان در دوران سنی مهدکودک و پیش از دبستان دامنه‌ی توجه گسترده‌تری از کودکان نوپا دارند. آن‎ها معمولاً بیشتر حرف می‌زنند و سؤال‌ می‌کنند. به بازی با همسالانشان علاقه‌مندند و دوست ندارند در بازی‌ها بازنده باشند. بازی‌کردن نوبتی را یاد می‌گیرند و بیشتر از گذشته تمایل دارند اسباب‌بازی‌هایشان را به اشتراک بگذارند. بچه‌ها در دوران پیش از دبستان، به یادگیری اشتیاق دارند و مهارت‌های ذهنی، زبانی و اجتماعی خود را به‌سرعت رشد می‌دهند. آن‌ها از فعالیت‌های عملی لذت می‌برند و به کاوش در محیط اطرافشان علاقه نشان می‌دهند. 

اسباب‌بازی‌های مناسب برای این گروه سنی:

• لوازم هنری و کاردستی: مدادرنگی، گواش، آبرنگ، خاک رس و هر وسیله‌ای که بتوانند با آن کاردستی درست کنند، برای این سن مناسب است. این‌ ابزار به کودک کمک می‌کند تا با نقاشی و خلق چیزهای مختلف به خیال‌پردازی‌اش پروبال بدهد و خود را ابراز کند. علاوه بر این، کار با قلم‌مو، مدادرنگی و چسب و قیچی به‌مرور بچه‌ها را در مهارت‌های حرکتی ظریف تواناتر می‌کند. 
• بازی‌های رومیزی: بازی‌های رومیزی ساده مهارت‌های رعایت نوبت، اشتراک‌گذاری و شمارش را به کودکان آموزش می‌دهند و در عین حال، تعامل اجتماعی آن‌ها را تقویت می‌کنند.
• مجموعه‌های ساختمانی: اسباب‌بازی‌هایی مانند لگو یا کاشی‌های مغناطیسی باعث تقویت مهارت حل مسئله، درک فضایی و قدرت خیال‌پردازی می‌شود.
• وسایلی برای استفاده از ماهیچه‌ها: توپ مناسب برای شوت‌کردن، سواری‌هایی مثل سه‌چرخه، اسکوتر، اسکیت و وسایلی برای پرتاب با دست مثل توپ پارچه‌ای یا پلاستیکی، دارت و بولینگ پلاستیکی برای این سن مناسب هستند.  

 

کودکان در سن مدرسه (6 تا 12 سال):

کودکان در این سن مستقل‌ترند و به فعالیت‌های پیچیده‌تر علاقه‌مندند. مهارت‌های حرکتی آن‌ها به خوبی تقویت شده و توانایی‌های ذهنی و ارتباطات اجتماعی قوی‌تری دارند.

 اسباب‌بازی‌های مناسب برای این گروه سنی:

• بسته‌های علمی: بازی‌های علمی مبتنی بر آزمایش، به کودکان امکان می‌دهد تا مفاهیم علمی را کشف کنند و تفکر انتقادی و مهارت حل مسئله را بهبود بخشند.
• وسایل ورزشی: توپ، دوچرخه، اسکیت و سایر اسباب‌بازی‌های مرتبط با ورزش کمک می‌کنند که آمادگی جسمانی بیشتر و هماهنگی بدنی و مهارت کار گروهی تقویت شود.
• بازی‌های رومیزی: امروزه غیر از منچ، شطرنج و مونوپولی بازی‌های رومیزی جذاب دیگری نیز به بازار عرضه شده که تنوع بسیار گسترده‌ای دارند. این بازی‌ها علاوه بر اینکه کودکان و نوجوانان را سرگرم می‌کنند، توانایی تفکر منطقی، برنامه‌ریزی راهبردی و تعامل اجتماعی آن‌ها را پرورش می‌دهند.

 

هنگام خرید اسباب‌بازی برای کودکان، انتخاب اسباب‌بازی‌ مناسب بسیار مهم است و به رشد آن‌ها کمک می‌کند. درک نیازها و توانایی‌های کودکان در هر سن به شما در جایگاه پدرومادر کمک می‌کند که آگاهانه انتخاب‌ کنید. در انتخاب اسباب‌بازی‌ها ایمنی، کیفیت و تناسب اسباب‌بازی با سن فرزندانتان را در اولویت قرار دهید تا اوقات بازی آن‌ها به لحظاتی ارزشمند و غنی تبدیل شود. 

اسباب‌بازی‌ها برای سرگرمی و رشد و یادگیری کودکان و نوجوانان مفیدند، اما نقش خود را نیز دست‌کم نگیرید. بچه‌ها در کنار بازی مستقل، برای برخورداری از احساس عشق و امنیت به توجه و بازی با شما نیز نیاز دارند.

 

‌