میزان خواب در کودکان و نوجوانان

نکات کلیدی

• خواب تاثیر مهمی در رشد، سیستم ایمنی بدن، قدرت یادگیری و حافظه دارد.
•  نیاز نوزادان، کودکان و نوجوانان به خواب متفاوت است.
• الگوی خواب با بزرگ‌تر شدن نوزادان و کودکان تغییر می‌کند.
• خواب شبانه همه ما دارای چرخه‌های خواب عمیق و خواب سبک است.

 

خواب چرا مهم است؟

خواب خستگی را برطرف می‌کند و قوای جسمی کودک را تجدید می‌کند. خواب همچنین یادگیری و حافظه را بهبود می‌بخشد و  سیستم ایمنی را تقویت می‌کند. ضمناً خواب  در رشد کودک تاثیر مثبتی دارد. مثلاً هورمون رشد هنگام خواب در بدن کودک تولید می‌شود. در دوره‌هایی که رشد کودک سریع‌تر است معمولاً  نیاز او به خواب هم بیشتر است.

کودک در هر سنی باید به اندازه کافی بخوابد تا در طول روز قدرت کافی برای  بازی، یادگیری و تمرکز داشته باشد.

 

میزان خواب کافی برای سنین مختلف

میزان خوابی که نوزادان، کودکان و نوجوانان نیاز دارند متفاوت است.

ضمناً الگوی خواب با بزرگ‌تر شدن نوزاد و کودک تغییر می‌کند. مثلاً نوزاد وقتی بزرگ‌تر می‌شود کم‌کم روزها کمتر و شب‌ها بیشتر می‌خوابد. ضمناً کودکان بزرگ‌تر که می‌شوند نیازشان به خواب کمتر می‌شود.

نیازها و الگوهای مربوط به خواب کودکان متفاوت است. اطلاعات زیر صرفاً یک راهنمای کلی است. الگوی خواب فرزند شما ممکن است دقیقاً با آنها منطبق نباشد.

 

خواب نوزاد از تولد تا شش ماهگی

نوزاد تازه‌ متولدشده در طول شبانه‌روز دائم بیدار می‌شود و می‌خوابد. میزان خواب او در ۲۴ ساعت حدود 14 تا 17 ساعت است.

نوزادان دو نوع خواب دارند: خواب فعال و خواب آرام. در زمان خواب فعال، بدن نوزاد تکان‌ها و حرکت‌هایی دارد، از حرکات ناگهانی و واضح گرفته تا لرزش و حرکات ریز، و حتی مکیدن. در خواب آرام، بدن نوزاد بی‌حرکت و تنفسش منظم است. شاید بد نباشد به مقاله علت تکان خوردن کودکان در خواب چیست؟ هم سری بزنید.

وقتی نوزاد می‌خوابد، خواب او دارای بازه‌های خواب فعال و خواب آرام است، و هر بازه خواب حدود 50 تا 60 دقیقه طول می‌کشد. البته ممکن است بعد از یک بازه از خواب بیدار شود و بعد برای آن که دوباره بخوابد به کمک احتیاج داشته باشد.

خواب نوزاد از سه تا شش‌ ماهگی

وقتی نوزاد به سن سه‌ماهگی می‌رسد خوابش کم‌کم الگو پیدا می‌کند، و نسبت خواب شب به خواب روز بیشتر می‌شود. میزان خواب نوزاد در این سن حدود 12 تا 15 ساعت است.

در سه تا شش ماهگی، الگوی خواب نوزاد در طول روز معمولاً به صورت دو تا سه نوبت خواب و هر نوبت حدود یک تا دو ساعت است. بیشتر نوزاد در این سن حداقل یک بار هم در طول شب از خواب بیدار می‌شوند.

 

خواب نوزاد از شش ماهگی تا یکسالگی

نوزاد وقتی بزرگ‌تر می‌شود نسبت خواب شب به خواب روز در او بیشتر می‌شود.

در این سن، بیشتر کودکان بین ساعات ۶ عصر تا ۱۰ شب آماده خواب شب‌اند،‌ و بیشتر آنها (از زمانی که شروع به خواباندنشان می‌کنید) در مدتی کمتر از چهل دقیقه خوابشان می‌برد، البته از نظر آماری، یک کودک از هر ده کودک هم بیشتر از ۴۰ دقیقه طول می‌کشد تا خوابش ببرد.

در حدود شش‌ماهگی، مدت‌زمانی که کودک شب‌ها بدون بیدارشدن می‌خوابد حتی شاید به شش ساعت هم برسد.

تقریباً دو سوم کودکان فقط یک بار در طول شب از خواب بیدار می‌شوند و  و نیاز دارند که یک فرد بزرگسال آنها را بخواباند. اما یک کودک از هر ده کودک هم شب‌ها سه چهار بار بیدار می‌شود و نیاز دارد یک نفر او را بخواباند.

بیش از یک سوم والدینِ کودکان شش تا دوازده‌ماهه می‌گویند که کودکشان مشکل خواب دارد.

 

خواب روز

بیشتر کودکان شش تا دوازده‌ماهه خواب روز هم دارند، و هر بار حدود ۳۰ دقیقه تا دو ساعت می‌خوابند.

بعضی از کودکان شب‌ها سخت خوابشان می‌برد یا زیاداز خواب بیدار می‌شوند. برنامه روتین خواب می‌تواند به آرام‌شدن کودک و آماده‌شدن او برای خواب کمک کند. تغییر تدریجی عادت‌های خواب،مثلاً اگر کودک عادت دارد در آغوش ما و با تکان‌ داده‌شدن بخوابد، تغییر تدریجی این عادت کمک می‌کند اگر در طول شب از خواب بیدار شد خودش را آرام کند و دوباره بخوابد.البته چه‌بسا شما هم مشکلی نداشته باشید که هر بار بچه در طول شب بیدار شد او را بخوابانید.

 

خواب در کودکان نوپا

کودکان نوپا در هر شبانه‌روز به 11 تا 14 ساعت خواب احتیاج دارند،‌ که معمولاً شامل 10 تا 12 ساعت خواب شب و 1 تا 2 ساعت خواب روز است.

بعضی از کودکان نوپا دلشان نمی‌خواهد شب‌ها بروند و بخوابند، و دلیلش معمولاً این است که دوست دارند همراه خانواده بیدار بمانند. این رایج‌ترین مشکل خواب کودکان نوپا است که والدین از آن حرف می‌زنند. در حدود هیجده‌ماهگی این مشکل در اوج خود است ولی با بالا رفتن سن کودک بهتر می‌شود.

کمتر از 5% کودکان دو ساله سه بار یا بیشتر در طول شب از خواب بیدار می‌شوند.

خواب در کودکان خردسال: چه مقدار،‌ چه وقت کودکان سه تا پنج‌ساله در شبانه‌روز به 10 تا 13 ساعت خواب احتیاج دارند.

بعضی خردسالان ممکن است در طول روز هم حدود یک ساعت بخوابند.

 

خواب در کودکان پنج تا 11 سال 

کودکان 5 تا 11 ساله به 9 تا 11 ساعت خواب شب احتیاج دارند.

از 5 سالگی به بعد، اگر خواب کودک در شب کافی باشد، دیگر به خواب روزنیاز نخواهد داشت.

کودکان سن دبستان معمولاً بعد از مدرسه خسته‌اند و و حتی شاید ساعت هفت و نیم شب دلشان بخواهد بخوابند. .شاید بد نباشد به نکات مهم مقاله خوابیدن نوزادان و کودکان در مکان جدید و بدون حضور پدرومادر هم سری بزنید

 

میزان خواب در نوجوانان

با پا گذاشتن به دوران بلوغ، کودکان شب‌ها به حدود 8 تا 10 ساعت خواب نیاز دارند تا بتوانند در طول روز بیشترین هوشیاری را داشته باشند.

تغییر ساعت داخلی بدن یا ساعت بیولوژیکی در نوجوانان ممکن است باعث شود شب‌ها دیرتر بخوابند، مثلاً ساعت ۱۱  یا حتی دیرتر، و از آن طرف صبح‌ها هم دیرتر بیدار شوند.

خواب بیش از 90 درصد نوجوانان در شب‌هایی که فردای آن باید به مدرسه بروند به میزان توصیه‌شده نیست. اما داشتن خواب باکیفیت در شب در این سن بسیار مهم است چون مستقیماً روی مهارت‌هایی مانند مهارت تفکر، یادگیری و تمرکز اثر می‌گذارد. تحقیقات نشان داده است که کمبود خواب در این سن  با بروز مشکلاتی مانند افسردگی و اضطراب نیز ارتباط دارد.

 

چرخه خواب چیست؟

خواب شب در همه ما و همچنین خواب‌های طولانی ما در روز دارای مراحل مختلف است که به آن چرخه خواب گفته می‌شود.

از شش‌ماهگی به بعد، چرخه خواب شامل دو نوع خواب است:

• خواب همراه با حرکات سریع چشم (REM)
•  خواب بدون حرکات سریع چشم (non-REM)

در خواب همراه با حرکات سریع چشم، چشم‌ها زیر پلک بسته تکان می‌خورند و به سرعت از یک گوشه به گوشه دیگر چشم می‌روند. به این نوع خواب، خواب رویا نیز گفته می‌شود.

خواب بدون حرکات سریع چشم خودش شامل دو مرحله خواب سبک و خواب عمیق است. بیدار کردن کودکی که در حالت خواب عمیق است کار آسانی نیست. بیدار کردن کودک در مرحله خواب سبک راحت است.

در طول شب، حالت خواب چندین بار میان خواب دارای حرکات چشم و خواب بدون حرکت چشم تغییر می‌کند.

 

چرخه خواب بر خواب کودکان چه تاثیری دارد؟

خواب کودک در چند ساعت اول (نیمه اول خواب شب) عمدتاً در مرحله خواب عمیق بدون حرکات چشم است. به همین دلیل است که کودک در چند ساعت اول اینقدر خوب می‌خوابد و چیزی مزاحم خوابش نمی‌شود.

اما در نیمه دوم خواب شب، خواب کودک عمدتاً شامل خواب سبک بدون حرکت چشم و خواب همراه با حرکت چشم است. احتمال بیدارشدن از خواب در این مرحله‌ها بیشتر است.. بنابراین کودک در نیمه دوم خواب بیشتر از نیمه اول بیدار می‌شود.

چرخه‌های خواب در چند سال اول زندگی با بزرگ‌تر شدن کودک طولانی‌تر می‌شوند. چرخه‌های خواب (مراحل خواب) در سن سه‌سالگی حدود شصت دقیق است و در سن پنج‌سالگی، به نود دقیقه (یعنی به اندازه چرخه خواب بزرگسالان) می‌رسد.

کودکان ممکن است بعد از هر چرخه خواب بدون آن که متوجه شوند یا فردا آن را به یاد بیاورند چند لحظه‌ای از خواب بیدار شوند (یا به عبارت دیگر چند لحظه در حالت خواب و بیدار باشند). این اتفاق کاملاً طبیعی است و برای تمام کودکان اتفاق می‌افتد. در عین حال، بعضی از کودکان هم در پایان چرخه کاملاً بیدار می‌شوند و صدایتان می‌کنند، و شما باید به سراغشان بروید و دوباره آنها را بخوابانید.

 

منبع:  raisingchildren.net.au